Đăng ký
Đăng nhập
Hóa đơn chiết khấu thương mại là nội dung kế toán và thuế mà rất nhiều doanh nghiệp gặp trong thực tế bán hàng, đặc biệt khi áp dụng chính sách giảm giá theo doanh số, theo chương trình bán hàng hoặc theo từng đợt mua. Tuy nhiên, không ít đơn vị vẫn lúng túng ở các câu hỏi như chiết khấu thương mại có phải xuất hóa đơn không, xuất theo từng lần hay cuối kỳ, ghi âm hay ghi dương, và thời điểm lập hóa đơn thế nào mới đúng.
Theo dõi ngay bài viết dưới đây của xCyber để nắm rõ quy định xuất hóa đơn chiết khấu thương mại và cách thực hiện theo từng tình huống cụ thể.
Chiết khấu thương mại có phải xuất hóa đơn không?
Theo quy định hiện hành, khi doanh nghiệp áp dụng chiết khấu thương mại cho khách hàng, khoản chiết khấu này phải được thể hiện trên hóa đơn theo đúng quy định.
Theo điểm đ khoản 6 Điều 10 Nghị định 123/2020/NĐ-CP, trường hợp có chiết khấu thương mại thì phải ghi rõ khoản chiết khấu trên hóa đơn. Giá tính thuế GTGT được xác định theo giá đã giảm sau chiết khấu.
Theo khoản 13 Điều 1 Nghị định 70/2025/NĐ-CP sửa đổi Điều 19 Nghị định 123/2020/NĐ-CP, hóa đơn chiết khấu thương mại thường được xử lý theo 3 trường hợp:
- Chiết khấu ngay tại lần mua: Ghi trực tiếp khoản chiết khấu trên hóa đơn của lần mua đó.
- Chiết khấu sau nhiều lần mua: Điều chỉnh trên hóa đơn của lần mua cuối cùng hoặc kỳ tiếp theo.
- Chiết khấu xác định vào cuối kỳ/cuối chương trình: Lập hóa đơn điều chỉnh riêng, kèm bảng kê các hóa đơn cần điều chỉnh.
Quy định về hóa đơn chiết khấu thương mại
Hóa đơn chiết khấu thương mại là hóa đơn dùng để phản ánh khoản chiết khấu thương mại mà bên bán dành cho bên mua theo chính sách bán hàng.
Bản chất của khoản chiết khấu này là giảm giá cho người mua khi đáp ứng điều kiện nhất định về doanh số, số lượng hoặc chương trình thương mại đã công bố từ trước. Vì vậy, khi tìm hiểu quy định về hóa đơn chiết khấu thương mại, doanh nghiệp cần quan tâm đồng thời đến mẫu hóa đơn, thời điểm lập và cách xác định thuế GTGT.
Mẫu hóa đơn chiết khấu thương mại
Pháp luật hiện hành không ban hành một biểu mẫu riêng chỉ dành riêng cho mẫu hóa đơn chiết khấu thương mại. Doanh nghiệp vẫn sử dụng hóa đơn điện tử hoặc hóa đơn bán hàng theo hình thức đang áp dụng, nhưng phải thể hiện rõ nội dung chiết khấu thương mại trên hóa đơn.
Tùy từng trường hợp, khoản chiết khấu có thể được ghi ngay trên hóa đơn bán hàng hoặc thể hiện trên hóa đơn điều chỉnh riêng.
Thời điểm xuất hóa đơn chiết khấu thương mại
Thời điểm xuất hóa đơn chiết khấu thương mại phụ thuộc vào thời điểm xác định được khoản chiết khấu.
- Nếu chiết khấu được áp dụng ngay trong từng lần mua thì doanh nghiệp lập hóa đơn ngay tại thời điểm bán hàng và trừ trực tiếp khoản chiết khấu trên hóa đơn đó.
- Nếu chiết khấu được xác định sau nhiều lần mua, thì có thể điều chỉnh trên hóa đơn của lần mua cuối cùng hoặc kỳ tiếp sau.
- Nếu đến cuối chương trình hoặc cuối kỳ mới xác định được tổng số tiền chiết khấu, doanh nghiệp lập hóa đơn điều chỉnh riêng cho khoản chiết khấu đó.
Như vậy, thời điểm xuất hóa đơn chiết khấu thương mại không cố định theo một mốc duy nhất, mà bám theo thời điểm xác định được giá trị chiết khấu trên thực tế.
Thuế GTGT đối với chiết khấu thương mại
Về thuế GTGT, giá tính thuế trong trường hợp có chiết khấu thương mại là giá bán đã giảm sau khi trừ khoản chiết khấu, nếu khoản chiết khấu được thực hiện đúng theo chính sách thương mại. Điều này có nghĩa là doanh nghiệp không tính thuế GTGT trên giá niêm yết ban đầu rồi mới giảm ngoài hóa đơn, mà phải phản ánh đúng giá trị giao dịch sau chiết khấu.
Đây là nội dung rất quan trọng trong quy định về hóa đơn chiết khấu thương mại, vì nếu thể hiện sai giá tính thuế hoặc sai cách điều chỉnh thì sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hóa đơn và số thuế GTGT phải kê khai.
Cách xuất hóa đơn chiết khấu thương mại đúng chuẩn
Để thực hiện đúng hướng dẫn xuất hóa đơn chiết khấu thương mại, doanh nghiệp cần xác định trước khoản chiết khấu thuộc trường hợp nào. Trên thực tế, có 3 tình huống phổ biến nhất: chiết khấu theo từng lần mua, chiết khấu sau nhiều lần mua và chiết khấu được xác định riêng vào cuối kỳ.
Với mỗi trường hợp, cách viết hóa đơn chiết khấu thương mại sẽ khác nhau.
Trường hợp 1: Xuất hóa đơn chiết khấu thương mại theo từng lần mua
Nếu người mua được hưởng chiết khấu ngay tại từng lần mua hàng, doanh nghiệp có thể trừ trực tiếp khoản chiết khấu ngay trên hóa đơn của lần bán đó. Khi lập hóa đơn, người bán ghi giá bán, mức chiết khấu, giá tính thuế sau chiết khấu và thuế GTGT tính trên giá đã giảm. Đây là cách làm đơn giản nhất và cũng là trường hợp dễ thực hiện nhất trong thực tế.
Ví dụ: Công ty A bán hàng cho khách với giá 100.000.000 đồng, chính sách chiết khấu thương mại là 5% ngay trên từng đơn. Khi đó, khoản chiết khấu là 5.000.000 đồng, giá tính thuế còn 95.000.000 đồng. Doanh nghiệp lập hóa đơn với giá trị hàng bán sau chiết khấu là 95.000.000 đồng và tính thuế GTGT trên mức giá này.
Trường hợp 2: Xuất hóa đơn chiết khấu thương mại sau nhiều lần mua
Nếu chính sách chiết khấu được xác định dựa trên tổng doanh số hoặc tổng số lượng hàng hóa sau nhiều lần mua, thì khoản chiết khấu có thể được điều chỉnh vào hóa đơn của lần mua cuối cùng hoặc kỳ mua tiếp theo. Cách làm này thường áp dụng khi doanh nghiệp chỉ xác định được mức chiết khấu sau khi khách đã đạt đủ điều kiện theo chương trình.
Ví dụ: Trong tháng, khách hàng mua 5 lần với tổng doanh số 500.000.000 đồng. Theo chính sách, nếu doanh số đạt từ 500.000.000 đồng sẽ được chiết khấu 3%. Khi khách đạt điều kiện ở lần mua cuối cùng, doanh nghiệp có thể trừ khoản chiết khấu 15.000.000 đồng ngay trên hóa đơn của lần mua cuối hoặc hóa đơn của kỳ tiếp theo, tùy cách tổ chức bán hàng.
Trường hợp 3: Xuất riêng hóa đơn chiết khấu thương mại cuối kỳ
Trường hợp cuối cùng là đến khi kết thúc chương trình bán hàng hoặc kỳ chiết khấu, doanh nghiệp mới xác định được tổng số tiền chiết khấu phải trả cho khách. Khi đó, doanh nghiệp lập riêng một hóa đơn điều chỉnh cho khoản chiết khấu thương mại, đồng thời kèm bảng kê các hóa đơn cần điều chỉnh, số tiền chiết khấu và số thuế điều chỉnh tương ứng. Đây là trường hợp thường gặp trong các chương trình chiết khấu theo quý hoặc theo năm.
Ví dụ: Công ty B có chương trình chiết khấu năm cho đại lý, đến cuối năm tổng doanh số đạt điều kiện hưởng chiết khấu 50.000.000 đồng. Vì khoản chiết khấu chỉ xác định được khi kết thúc năm, công ty sẽ lập riêng một hóa đơn điều chỉnh cho 50.000.000 đồng và kèm bảng kê các hóa đơn bán hàng liên quan.
Xuất hóa đơn chiết khấu thương mại ghi âm hay dương?
Theo quy định hiện hành, khi xuất hóa đơn chiết khấu thương mại, doanh nghiệp không được ghi dấu âm (-) đối với nội dung giá trị trên hóa đơn thông thường. Khoản chiết khấu phải được thể hiện rõ theo cách phù hợp trên hóa đơn.
Việc ghi dấu âm chỉ được áp dụng trong trường hợp lập hóa đơn điều chỉnh do phát sinh sai sót về giá trị, bao gồm các trường hợp điều chỉnh giảm giá bán hoặc giảm thuế. Do đó, đối với các khoản chiết khấu thương mại thông thường, các giá trị ghi trên hóa đơn phải là số dương.
Hóa đơn chiết khấu thương mại không phải là một mẫu hóa đơn riêng biệt, mà là cách thể hiện khoản chiết khấu thương mại trên hóa đơn bán hàng hoặc hóa đơn điều chỉnh theo đúng quy định. Muốn thực hiện đúng, doanh nghiệp cần xác định rõ khoản chiết khấu thuộc trường hợp nào, phát sinh tại thời điểm nào và chọn đúng cách xuất hóa đơn tương ứng. Khi nắm chắc quy định về hóa đơn chiết khấu thương mại, đặc biệt là thời điểm lập hóa đơn, giá tính thuế GTGT và nguyên tắc ghi âm hay dương, việc xử lý hóa đơn sẽ rõ ràng hơn và hạn chế được sai sót trong quá trình sử dụng.
