Đăng ký
Đăng nhập
Tỷ giá xuất hóa đơn xuất khẩu là nội dung kế toán cần đặc biệt lưu ý khi lập hóa đơn bằng ngoại tệ, nhất là từ ngày 01/7/2026 khi nhiều quy định mới về quản lý thuế, hóa đơn điện tử và chế độ kế toán cùng được áp dụng.
Tỷ giá xuất hóa đơn là tỷ giá nào? Các trường hợp xác định tỷ giá
Tỷ giá xuất hóa đơn là tỷ giá được dùng để quy đổi ngoại tệ ra đồng Việt Nam khi doanh nghiệp lập hóa đơn cho giao dịch phát sinh bằng ngoại tệ. Việc xác định tỷ giá phụ thuộc vào loại giao dịch, loại hóa đơn và quy định áp dụng tại thời điểm lập hóa đơn.
Theo hướng dẫn tại Nghị định 254/2026/NĐ-CP, trường hợp nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh bằng ngoại tệ theo quy định pháp luật về ngoại hối, các chỉ tiêu như đơn giá, thành tiền, tiền thuế GTGT và tổng tiền thanh toán được ghi bằng ngoại tệ; đồng thời người bán phải thể hiện tỷ giá ngoại tệ với đồng Việt Nam theo quy định của Luật Quản lý thuế và văn bản hướng dẫn thi hành.
Có thể phân loại các trường hợp xác định tỷ giá như sau:
| Trường hợp phát sinh | Tỷ giá cần lưu ý |
| Bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ phát sinh bằng ngoại tệ | Ghi ngoại tệ trên hóa đơn và thể hiện tỷ giá quy đổi sang đồng Việt Nam theo quy định về quản lý thuế |
| Hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu | Tỷ giá tính thuế thực hiện theo quy định của pháp luật về hải quan |
| Ghi sổ kế toán giao dịch bằng ngoại tệ | Thực hiện theo chế độ kế toán doanh nghiệp tại Thông tư 99/2025/TT-BTC |
| Trường hợp được nộp thuế bằng ngoại tệ | Tổng số tiền thanh toán thể hiện trên hóa đơn theo ngoại tệ, không phải quy đổi ra đồng Việt Nam theo hướng dẫn tại Nghị định 254/2026/NĐ-CP |
Như vậy, khi hỏi tỷ giá xuất hóa đơn là tỷ giá nào, kế toán cần xác định trước giao dịch đó là giao dịch bán hàng trong nước phát sinh bằng ngoại tệ, giao dịch xuất khẩu hay nghiệp vụ ghi sổ kế toán.
Với hóa đơn xuất khẩu từ ngày 01/7/2026, trọng tâm cần bám theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP và quy định của pháp luật về hải quan.
Tỷ giá xuất hóa đơn xuất khẩu theo Nghị định 252 và Nghị định 254 ra sao?
Từ ngày 01/7/2026, khi lập hóa đơn đối với giao dịch bằng ngoại tệ, người bán cần lưu ý đồng thời hai nhóm quy định: Quy định về nội dung hóa đơn tại Nghị định 254/2026/NĐ-CP và quy định về tỷ giá quy đổi/tỷ giá tính thuế tại Nghị định 252/2026/NĐ-CP.
Theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP, nếu nghiệp vụ phát sinh bằng ngoại tệ theo quy định pháp luật về ngoại hối, hóa đơn được ghi các chỉ tiêu bằng ngoại tệ, đồng thời phải thể hiện tỷ giá ngoại tệ với đồng Việt Nam theo quy định của Luật Quản lý thuế và văn bản hướng dẫn thi hành.
Với hàng hóa xuất khẩu, khoản 4 Điều 14 Nghị định 252/2026/NĐ-CP quy định tỷ giá tính thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu thực hiện theo pháp luật về hải quan.
Có thể hiểu ngắn gọn như sau:
- Nghị định 254/2026/NĐ-CP quy định cách thể hiện đồng tiền và tỷ giá trên hóa đơn điện tử khi giao dịch phát sinh bằng ngoại tệ.
- Nghị định 252/2026/NĐ-CP quy định tỷ giá tính thuế, trong đó hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu thực hiện theo pháp luật về hải quan.
- Với tỷ giá xuất hóa đơn xuất khẩu từ 1/7/2026, doanh nghiệp cần áp dụng tỷ giá theo quy định hải quan, không lấy tỷ giá kế toán theo Thông tư 99 để thay thế tỷ giá tính thuế.
Tỷ giá xuất hóa đơn xuất khẩu từ 1/7/2026 áp dụng theo Thông tư 99 hay Nghị định 252?
Với câu hỏi tỷ giá xuất hóa đơn xuất khẩu từ 1/7/2026 áp dụng theo Thông tư 99 hay Nghị định 252, câu trả lời là: Áp dụng theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP, cụ thể là thực hiện theo pháp luật về hải quan.
Theo khoản 4 Điều 14 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, tỷ giá tính thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu thực hiện theo quy định của pháp luật về hải quan. Vì vậy, đối với hóa đơn xuất khẩu từ ngày 01/7/2026, doanh nghiệp cần xác định tỷ giá theo quy định này, thay vì áp dụng tỷ giá ghi sổ kế toán theo Thông tư 99/2025/TT-BTC.
Trong khi đó, Thông tư 99/2025/TT-BTC là văn bản hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp, bao gồm nguyên tắc chứng từ kế toán, tài khoản, sổ kế toán, báo cáo tài chính và xử lý chênh lệch tỷ giá. Thông tư này được dùng để ghi sổ kế toán các giao dịch bằng ngoại tệ, không phải căn cứ trực tiếp để xác định tỷ giá tính thuế trên hóa đơn xuất khẩu từ 01/7/2026.
Có thể tóm tắt như sau:
| Nội dung cần xác định | Văn bản áp dụng | Cách hiểu |
| Tỷ giá trên hóa đơn xuất khẩu từ 01/7/2026 | Nghị định 252/2026/NĐ-CP và pháp luật về hải quan | Áp dụng tỷ giá tính thuế theo quy định hải quan |
| Cách thể hiện ngoại tệ và tỷ giá trên hóa đơn điện tử | Nghị định 254/2026/NĐ-CP | Hóa đơn ghi ngoại tệ và thể hiện tỷ giá với đồng Việt Nam theo quy định quản lý thuế |
| Tỷ giá ghi sổ kế toán giao dịch ngoại tệ | Thông tư 99/2025/TT-BTC | Dùng cho mục đích kế toán, ghi sổ và lập báo cáo tài chính |
Tỷ giá xuất hóa đơn xuất khẩu theo Thông tư 99 ghi sổ kế toán như thế nào?
Dù tỷ giá xuất hóa đơn xuất khẩu từ ngày 01/7/2026 không áp dụng theo Thông tư 99 cho mục đích tính thuế, doanh nghiệp vẫn cần sử dụng Thông tư 99/2025/TT-BTC khi ghi sổ kế toán các giao dịch bằng ngoại tệ.
Theo hướng dẫn về chế độ kế toán doanh nghiệp, Thông tư 99/2025/TT-BTC quy định nguyên tắc kế toán đối với giao dịch ngoại tệ, xử lý chênh lệch tỷ giá và trình bày báo cáo tài chính. Một nội dung đáng chú ý là doanh nghiệp có thể sử dụng tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình của ngân hàng thương mại nơi thường xuyên giao dịch hoặc tỷ giá xấp xỉ, với điều kiện tỷ giá xấp xỉ không chênh lệch quá +/-1% so với tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình tại ngày giao dịch.
Khi ghi sổ kế toán giao dịch xuất khẩu bằng ngoại tệ, doanh nghiệp cần lưu ý:
- Doanh thu xuất khẩu bằng ngoại tệ được ghi nhận theo tỷ giá kế toán phù hợp với quy định tại Thông tư 99/2025/TT-BTC.
- Khoản phải thu khách hàng bằng ngoại tệ được theo dõi theo nguyên tệ và quy đổi ra đồng Việt Nam để ghi sổ.
- Chênh lệch tỷ giá phát sinh khi thu tiền, đánh giá lại hoặc thanh toán được xử lý theo quy định kế toán.
- Tỷ giá ghi sổ kế toán có thể khác tỷ giá tính thuế/hóa đơn xuất khẩu, do hai tỷ giá này phục vụ hai mục đích khác nhau.
Tỷ giá xuất hóa đơn xuất khẩu từ ngày 01/7/2026 cần được xác định theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP, tức thực hiện theo pháp luật về hải quan. Theo đó, tỷ giá tính thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu không áp dụng theo tỷ giá ghi sổ kế toán tại Thông tư 99/2025/TT-BTC.
Thông tư 99 vẫn có vai trò quan trọng trong việc ghi sổ kế toán, xử lý giao dịch ngoại tệ, khoản phải thu và chênh lệch tỷ giá. Vì vậy, khi phát sinh hóa đơn xuất khẩu bằng ngoại tệ, kế toán cần phân biệt rõ tỷ giá dùng trên hóa đơn/tính thuế và tỷ giá dùng để ghi nhận kế toán, tránh dùng nhầm một tỷ giá cho tất cả mục đích.
