Hoàn thuế thu nhập cá nhân là nội dung được nhiều người lao động và kế toán quan tâm sau mỗi kỳ quyết toán thuế. Trên thực tế, không ít trường hợp cá nhân đã bị khấu trừ hoặc đã nộp thuế cao hơn số thuế thực tế phải nộp, nhưng lại chưa rõ mình có thuộc diện được hoàn hay không, cần chuẩn bị hồ sơ gì và nộp theo cách nào.
Vậy thuế thu nhập cá nhân có được hoàn lại không, trường hợp nào được hoàn và thủ tục thực hiện ra sao? Theo dõi ngay bài viết dưới đây của xCyber để nắm rõ toàn bộ quy trình theo quy định mới nhất.
Hoàn thuế thu nhập cá nhân là gì?
Hoàn thuế thu nhập cá nhân là việc cơ quan thuế hoàn trả lại cho người nộp thuế phần tiền thuế TNCN đã nộp thừa so với số thuế thực tế phải nộp.
Khoản thuế nộp thừa này có thể phát sinh do đã bị khấu trừ cao hơn nghĩa vụ thực tế, đã nộp thuế nhưng thu nhập chưa đến mức phải nộp, hoặc thuộc các trường hợp khác theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

Hoàn thuế không phải là một thủ tục tách biệt hoàn toàn khỏi quyết toán thuế. Trong nhiều trường hợp, cá nhân phải thực hiện quyết toán thuế trước để xác định chính xác số thuế đã nộp, số thuế phải nộp và phần chênh lệch nộp thừa. Chỉ sau bước đó mới xác định được có phát sinh quyền đề nghị hoàn hay không. Đây là điểm rất quan trọng khi tìm hiểu hoàn thuế thu nhập cá nhân là gì.
Quy định hoàn thuế thu nhập cá nhân mới nhất
Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân và các văn bản hướng dẫn hiện hành, việc hoàn thuế TNCN không áp dụng tự động cho mọi trường hợp nộp thừa, mà phải xét đúng trường hợp được hoàn, đúng điều kiện và đúng hồ sơ. Vì vậy, khi tìm hiểu quy định hoàn thuế thu nhập cá nhân, người nộp thuế cần tách rõ hai nội dung: trường hợp nào được hoàn thuế thu nhập cá nhân và điều kiện để được hoàn thuế TNCN.
Trường hợp nào được hoàn thuế thu nhập cá nhân
Theo quy định, cá nhân được hoàn thuế TNCN trong các trường hợp sau:
- Số tiền thuế đã nộp lớn hơn số thuế phải nộp.
- Cá nhân đã nộp thuế nhưng thu nhập tính thuế chưa đến mức phải nộp thuế.
- Các trường hợp khác theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Điều kiện để được hoàn thuế TNCN
Điều kiện để được hoàn thuế TNCN là các yêu cầu bắt buộc người nộp thuế phải đáp ứng khi nộp hồ sơ. Cụ thể, để được hoàn thuế, cá nhân cần:
- Thuộc một trong các trường hợp được hoàn thuế theo quy định.
- Có mã số thuế cá nhân tại thời điểm nộp hồ sơ hoàn thuế hoặc quyết toán thuế.
- Đã thực hiện quyết toán thuế TNCN theo quy định.
- Bắt buộc có đề nghị hoàn thuế. Nếu không đề nghị hoàn thì số thuế nộp thừa thường được bù trừ cho kỳ sau.

Đây là điểm dễ gây hiểu nhầm. Có trường hợp người nộp thuế bị khấu trừ thừa thuế nhưng chưa đăng ký mã số thuế hoặc chưa làm quyết toán, hoặc không tick chọn nội dung hoàn thuế trên tờ khai thì vẫn chưa đủ điều kiện xử lý hoàn.
Hồ sơ, thủ tục hoàn thuế thu nhập cá nhân
Khi đã xác định thuộc diện được hoàn và đáp ứng đủ điều kiện, bước tiếp theo là chuẩn bị đúng hồ sơ hoàn thuế TNCN và chọn đúng cách nộp. Hồ sơ hoàn thuế sẽ khác nhau tùy theo việc cá nhân ủy quyền quyết toán cho tổ chức trả thu nhập hay tự hoàn thuế thu nhập cá nhân thông qua quyết toán trực tiếp với cơ quan thuế.
Hồ sơ hoàn thuế TNCN
- Đối với cá nhân ủy quyền cho tổ chức, cá nhân trả thu nhập quyết toán thuế: Việc hoàn thuế được thực hiện thông qua tổ chức trả thu nhập. Trường hợp này, tổ chức chi trả thu nhập sẽ lập hồ sơ đề nghị hoàn sau khi bù trừ số thuế nộp thừa, nộp thiếu giữa các cá nhân. Hồ sơ thường gồm Giấy đề nghị hoàn trả khoản thu ngân sách nhà nước và các chứng từ nộp thuế, chứng từ khấu trừ liên quan theo quy định.
- Nếu cá nhân tự hoàn thuế thu nhập cá nhân, tức trực tiếp quyết toán với cơ quan thuế: Cá nhân không phải nộp bộ hồ sơ hoàn thuế riêng. Thay vào đó, người nộp thuế lập hồ sơ quyết toán thuế TNCN và ghi rõ số thuế đề nghị hoàn trực tiếp trên tờ khai quyết toán.
Cách thực hiện
Về thủ tục hoàn thuế thu nhập cá nhân, hiện nay có thể thực hiện theo 2 hướng là offline và online.
- Thủ tục offline:
Người nộp thuế hoặc đơn vị chi trả thu nhập chuẩn bị hồ sơ hoàn thuế, sau đó nộp trực tiếp tại cơ quan thuế có thẩm quyền hoặc gửi hồ sơ qua đường bưu chính theo quy định. Cách này phù hợp với trường hợp cá nhân chưa quen thao tác trên hệ thống điện tử hoặc cần nộp bổ sung chứng từ giấy.
- Thủ tục online:
Người nộp thuế có thể thực hiện qua các nền tảng điện tử của ngành Thuế như eTax Mobile, thuedientu.gdt.gov.vn hoặc các cổng dịch vụ điện tử có tích hợp chức năng nộp hồ sơ quyết toán, đề nghị hoàn thuế.
Đối với cá nhân tự quyết toán, hồ sơ có đề nghị hoàn thuế bằng phương thức điện tử nếu đáp ứng điều kiện thì hệ thống còn có thể hỗ trợ xử lý hoàn thuế tự động.

>>> Xem ngay: Cách tính số tiền được hoàn thuế TNCN nhanh chóng, đơn giản
Thời gian hoàn thuế thu nhập cá nhân hiện nay
Khi tìm hiểu về hoàn thuế TNCN, nhiều người thường nhầm giữa thời hạn được quyền nộp hồ sơ hoàn thuế và thời gian cơ quan thuế xử lý hồ sơ sau khi tiếp nhận. Đây là hai mốc thời gian hoàn toàn khác nhau, nên cần phân biệt rõ để theo dõi hồ sơ chính xác hơn.
Thời hạn hoàn thuế thu nhập cá nhân
Thời hạn hoàn thuế thu nhập cá nhân được hiểu là thời gian tối đa người nộp thuế có quyền nộp hồ sơ đề nghị hoàn đối với số thuế nộp thừa. Theo hướng dẫn hiện hành, thời hạn này là 10 năm kể từ ngày hết hạn nộp hồ sơ khai thuế của kỳ tính thuế phát sinh số thuế nộp thừa.
Điều này có nghĩa là nếu cá nhân phát sinh số thuế nộp thừa trong năm trước nhưng chưa kịp đề nghị hoàn ngay trong kỳ quyết toán, thì vẫn có thể nộp hồ sơ hoàn trong thời hạn 10 năm nêu trên. Đây là điểm rất quan trọng với những trường hợp phát hiện nộp thừa thuế muộn hoặc trước đó chưa kịp làm hồ sơ hoàn.
Thời gian giải quyết hoàn thuế thu nhập cá nhân của cơ quan thuế
Thời gian giải quyết hoàn thuế thu nhập cá nhân là thời gian cơ quan thuế xử lý hồ sơ sau khi đã tiếp nhận hợp lệ.
- Với hồ sơ thuộc diện hoàn trước, kiểm tra sau, nếu đủ điều kiện hoàn thuế tự động thì hệ thống có thể xử lý trong khoảng 03 ngày làm việc với hồ sơ điện tử đủ điều kiện.
- Với hồ sơ thông thường thuộc diện hoàn trước, kiểm tra sau, thời gian xử lý chậm nhất là 06 ngày làm việc kể từ ngày cơ quan thuế thông báo chấp nhận hồ sơ và thời hạn giải quyết.
- Với hồ sơ thuộc diện kiểm tra trước khi hoàn, thời gian giải quyết có thể kéo dài đến 40 ngày kể từ ngày cơ quan thuế có thông báo chấp nhận hồ sơ.
Vì vậy, nếu đang theo dõi thời gian hoàn thuế thu nhập cá nhân, người nộp thuế cần căn cứ vào nhóm hồ sơ thực tế của mình để ước lượng đúng tiến độ xử lý, tránh nhầm lẫn giữa hồ sơ xử lý tự động và hồ sơ phải kiểm tra trước hoàn.
Hoàn thuế thu nhập cá nhân là thủ tục cho phép người nộp thuế nhận lại phần thuế TNCN đã nộp thừa, nhưng chỉ được xử lý khi thuộc đúng trường hợp được hoàn và đáp ứng đủ điều kiện theo quy định. Muốn được hoàn thuế, người nộp thuế không chỉ cần có số thuế nộp thừa, mà còn phải có mã số thuế, đã quyết toán thuế và có đề nghị hoàn thuế trong hồ sơ. Hồ sơ hoàn có thể được thực hiện qua tổ chức trả thu nhập hoặc do cá nhân tự quyết toán, trong đó hình thức online hiện nay ngày càng thuận tiện và được hỗ trợ mạnh hơn trên hệ thống thuế điện tử.


