Đăng ký
Đăng nhập
Trong hệ thống doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp siêu nhỏ là nhóm có quy mô nhỏ nhất, thường gắn với các mô hình mới thành lập, ít lao động, doanh thu chưa lớn và bộ máy vận hành còn gọn. Dù quy mô không lớn, nhóm doanh nghiệp này vẫn có vai trò quan trọng trong nền kinh tế vì tạo việc làm, phục vụ thị trường địa phương và là bước khởi đầu của nhiều mô hình kinh doanh sau này.
Việc hiểu đúng doanh nghiệp siêu nhỏ giúp chủ doanh nghiệp lựa chọn chế độ kế toán, tổ chức nhân sự, theo dõi doanh thu và chuẩn bị hồ sơ pháp lý phù hợp ngay từ đầu.
Doanh nghiệp siêu nhỏ là gì?
Doanh nghiệp siêu nhỏ là doanh nghiệp thuộc nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa, có quy mô rất nhỏ về lao động, doanh thu hoặc nguồn vốn. Theo quy định hiện hành, doanh nghiệp siêu nhỏ thường có một số đặc điểm cơ bản như:
- Số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá lớn;
- Doanh thu trong năm ở mức thấp so với doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa;
- Tổng nguồn vốn không cao;
- Bộ máy kế toán, nhân sự và vận hành thường tinh gọn;
- Chủ doanh nghiệp thường trực tiếp tham gia quản lý hoạt động kinh doanh;
- Nhu cầu quản trị tập trung vào những nghiệp vụ thiết yếu như hóa đơn, doanh thu, chi phí, thuế, tiền lương và dòng tiền.
Nói ngắn gọn, doanh nghiệp siêu nhỏ có thể hiểu là nhóm doanh nghiệp có quy mô nhỏ nhất trong khối doanh nghiệp nhỏ và vừa, được xác định bằng các tiêu chí cụ thể về lao động, doanh thu hoặc nguồn vốn theo quy định của pháp luật.
Các tiêu chí xác định doanh nghiệp siêu nhỏ
Để xác định một doanh nghiệp có thuộc nhóm siêu nhỏ hay không, cần căn cứ vào lĩnh vực hoạt động chính của doanh nghiệp. Pháp luật hiện hành chia tiêu chí thành hai nhóm: nhóm nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản, công nghiệp và xây dựng; và nhóm thương mại, dịch vụ.
Đối với lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản, công nghiệp và xây dựng
Doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản, công nghiệp và xây dựng được xác định là doanh nghiệp siêu nhỏ khi đáp ứng tiêu chí về lao động và một trong hai tiêu chí về doanh thu hoặc tổng nguồn vốn.
Cụ thể, doanh nghiệp cần có:
- Số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 10 người;
- Đồng thời có tổng doanh thu của năm không quá 3 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn của năm không quá 3 tỷ đồng.
Như vậy, với nhóm lĩnh vực này, tiêu chí về lao động là điều kiện cần. Sau đó, doanh nghiệp tiếp tục xét thêm doanh thu hoặc nguồn vốn để xác định quy mô.
Đối với lĩnh vực thương mại và dịch vụ
Với lĩnh vực thương mại và dịch vụ, tiêu chí lao động vẫn giữ ở mức không quá 10 người, nhưng ngưỡng doanh thu cao hơn so với nhóm sản xuất, xây dựng.
Doanh nghiệp được xác định là siêu nhỏ khi:
- Số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 10 người;
- Đồng thời có tổng doanh thu của năm không quá 10 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn của năm không quá 3 tỷ đồng.
Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở ngưỡng doanh thu. Do đặc thù thương mại, dịch vụ có thể phát sinh doanh thu cao hơn dù số nhân sự ít, nên mức doanh thu tối đa để xác định doanh nghiệp siêu nhỏ trong nhóm này là 10 tỷ đồng/năm.
Bảng dưới đây tổng hợp các tiêu chí doanh nghiệp siêu nhỏ theo từng lĩnh vực:
| Nhóm lĩnh vực | Lao động tham gia BHXH bình quân năm | Tổng doanh thu năm | Tổng nguồn vốn năm |
| Nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản, công nghiệp và xây dựng | Không quá 10 người | Không quá 3 tỷ đồng | Không quá 3 tỷ đồng |
| Thương mại và dịch vụ | Không quá 10 người | Không quá 10 tỷ đồng | Không quá 3 tỷ đồng |
Ví dụ điển hình về doanh nghiệp siêu nhỏ tại Việt Nam
Trong thực tế, doanh nghiệp siêu nhỏ xuất hiện ở rất nhiều lĩnh vực, đặc biệt là các mô hình kinh doanh địa phương, dịch vụ nhỏ, thương mại bán lẻ hoặc sản xuất quy mô hạn chế. Dưới đây là một số ví dụ dễ hình dung:
Ví dụ 1: Công ty dịch vụ kế toán nhỏ
Một công ty cung cấp dịch vụ kế toán cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ, có 6 nhân sự tham gia BHXH, doanh thu năm khoảng 1,8 tỷ đồng. Với quy mô lao động không quá 10 người và doanh thu trong ngưỡng quy định đối với lĩnh vực dịch vụ, công ty này thuộc nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ.
Ví dụ 2: Doanh nghiệp thương mại bán lẻ thiết bị văn phòng
Một công ty chuyên bán thiết bị văn phòng cho khách hàng cá nhân và doanh nghiệp nhỏ, có 8 lao động tham gia BHXH, doanh thu năm khoảng 7 tỷ đồng, tổng nguồn vốn khoảng 2,5 tỷ đồng. Do hoạt động trong lĩnh vực thương mại và đáp ứng tiêu chí lao động, doanh thu hoặc nguồn vốn, doanh nghiệp này được xem là doanh nghiệp siêu nhỏ.
Ví dụ 3: Cơ sở sản xuất đồ gỗ đăng ký dưới hình thức doanh nghiệp
Một doanh nghiệp sản xuất đồ gỗ nội thất quy mô nhỏ, có 9 lao động tham gia BHXH, doanh thu năm khoảng 2,6 tỷ đồng. Do hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, doanh nghiệp cần xét theo nhóm công nghiệp, xây dựng. Với số lao động không quá 10 người và doanh thu không quá 3 tỷ đồng, doanh nghiệp này thuộc nhóm siêu nhỏ.
Ví dụ 4: Công ty thiết kế website mới thành lập
Một công ty công nghệ nhỏ cung cấp dịch vụ thiết kế website, có 5 lao động tham gia BHXH và doanh thu năm đầu khoảng 1,2 tỷ đồng. Với lĩnh vực dịch vụ, quy mô nhân sự nhỏ và doanh thu chưa vượt ngưỡng, đây cũng là mô hình thường gặp của doanh nghiệp siêu nhỏ.
Các ví dụ trên chỉ mang tính minh họa. Khi xác định chính thức, doanh nghiệp vẫn cần căn cứ vào lĩnh vực hoạt động chính, số lao động tham gia BHXH bình quân năm, doanh thu và tổng nguồn vốn theo hồ sơ kế toán thực tế.
Giải đáp những thắc mắc phổ biến về doanh nghiệp siêu nhỏ
Câu 1: Doanh nghiệp siêu nhỏ được phép sử dụng tối đa bao nhiêu lao động?
Theo tiêu chí hiện hành, quy mô doanh nghiệp siêu nhỏ có số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 10 người, áp dụng cho cả hai nhóm lĩnh vực.
Câu 2: Giới hạn doanh thu của doanh nghiệp siêu nhỏ theo quy định hiện hành là bao nhiêu?
Tùy lĩnh vực hoạt động. Với nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản, công nghiệp và xây dựng, tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng. Với thương mại và dịch vụ, tổng doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng.
Câu 3: Doanh nghiệp siêu nhỏ cần có vốn bao nhiêu để đáp ứng quy định?
Tiêu chí về tổng nguồn vốn của doanh nghiệp siêu nhỏ là không quá 3 tỷ đồng. Doanh nghiệp chỉ cần đáp ứng tiêu chí lao động và một trong hai tiêu chí về doanh thu hoặc nguồn vốn theo nhóm lĩnh vực tương ứng.
Câu 4: Doanh nghiệp siêu nhỏ có được công nhận là pháp nhân hay không?
Có, nếu doanh nghiệp được thành lập theo loại hình có tư cách pháp nhân như công ty TNHH hoặc công ty cổ phần.
Câu 5: Doanh nghiệp siêu nhỏ có đủ điều kiện để tham gia đấu thầu không?
Có thể. Doanh nghiệp siêu nhỏ vẫn có thể tham gia đấu thầu nếu đáp ứng điều kiện của gói thầu, năng lực, kinh nghiệm và các yêu cầu trong hồ sơ mời thầu. Ngoài ra, pháp luật đấu thầu cũng có quy định liên quan đến việc tạo điều kiện cho doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ tham gia một số gói thầu phù hợp.
>>> Có thể bạn quan tâm: Toàn văn Thông tư 58/2026/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ
Doanh nghiệp siêu nhỏ theo quy định của pháp luật là nhóm doanh nghiệp có quy mô nhỏ nhất trong hệ thống doanh nghiệp nhỏ và vừa, được xác định theo số lao động tham gia BHXH bình quân năm, doanh thu hoặc tổng nguồn vốn. Với mỗi lĩnh vực hoạt động, tiêu chí doanh thu sẽ khác nhau, nên doanh nghiệp cần xác định đúng ngành chính trước khi kết luận mình thuộc nhóm nào.
Với doanh nghiệp mới thành lập hoặc đang vận hành quy mô nhỏ, việc nắm rõ quy định về doanh nghiệp siêu nhỏ sẽ giúp lựa chọn chế độ kế toán, tổ chức bộ máy và quản lý hồ sơ tài chính phù hợp hơn. Khi quy trình hóa đơn, kế toán và dữ liệu vận hành được thiết lập rõ ngay từ đầu, doanh nghiệp sẽ có nền tảng tốt hơn để phát triển ổn định trong những giai đoạn tiếp theo.
