Hộ kinh doanh có doanh thu dưới 3 tỷ: Cách tính thuế, sổ sách và kê khai năm 2026

Hộ kinh doanh có doanh thu dưới 3 tỷ là nhóm hộ kinh doanh được nhiều sự quan tâm vì đây là mốc doanh thu gắn trực tiếp với cách tính thuế, chế độ sổ sách và nghĩa vụ kê khai trong năm 2026. Tuy nhiên, từ khi Nghị định 141/2026/NĐ-CP nâng ngưỡng miễn thuế lên 1 tỷ đồng/năm, cách hiểu về nhóm này cũng cần điều chỉnh lại. 

Hiện nay, khi nói đến thuế hộ kinh doanh dưới 3 tỷ, về bản chất cần tách thành 2 nhóm: dưới 1 tỷ đồng và từ 1 tỷ đến dưới 3 tỷ đồng. Theo dõi ngay bài viết dưới đây của xCyber để nắm rõ cách tính thuế, sổ sách cần dùng, cách kê khai và quy định về hóa đơn áp dụng cho từng trường hợp. 

Hộ kinh doanh dưới 3 tỷ tính thuế như thế nào?

Muốn biết hộ kinh doanh doanh thu dưới 3 tỷ/năm đóng thuế bao nhiêu, trước hết phải xác định đúng nhóm doanh thu và đúng phương pháp tính thuế. Theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP, từ ngày 01/01/2026, hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng/năm không phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN. Vì vậy, khi nói đến cách tính thuế hộ kinh doanh dưới 3 tỷ trong năm 2026, phần thuế thực tế tập trung chủ yếu vào nhóm từ 1 tỷ đến dưới 3 tỷ đồng/năm.

Tính thuế TNCN hộ kinh doanh dưới 3 tỷ

Cách 1: Tính thuế theo thu nhập

Trường hợp hộ kinh doanh xác định được chi phí, thuế TNCN được tính theo công thức: 

(Doanh thu – Chi phí) x 15%

Cách tính này áp dụng khi hộ kinh doanh có đủ căn cứ xác định chi phí để tính thu nhập tính thuế. Đây là một trong 2 phương án tính thuế TNCN được hướng dẫn cho nhóm từ 1 tỷ đến dưới 3 tỷ đồng/năm.

Cách 2: Tính thuế theo doanh thu

Trường hợp không xác định được chi phí, hộ kinh doanh nộp thuế TNCN trên doanh thu. Công thức là: 

(Doanh thu – 1 tỷ đồng) x tỷ lệ thuế suất TNCN theo ngành. 

Tỷ lệ thuế suất TNCN theo ngành hiện được hướng dẫn như sau:

• Phân phối, cung cấp hàng hóa: 0,5%
• Sản xuất, vận tải, dịch vụ gắn với hàng hóa, xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu: 1,5%
• Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu: 2%
• Cung cấp sản phẩm và dịch vụ nội dung thông tin số về giải trí, trò chơi điện tử, phim số, ảnh số, nhạc số, quảng cáo số: 5%
• Cho thuê bất động sản, trừ hoạt động kinh doanh lưu trú: 5%
• Các ngành còn lại: 1%

Tính thuế GTGT đối với hộ kinh doanh dưới 3 tỷ

Với thuế GTGT, nhóm từ 1 tỷ đến dưới 3 tỷ đồng/năm áp dụng phương pháp tính theo tỷ lệ % trên doanh thu. Công thức chung là: 

Doanh thu x tỷ lệ thuế suất VAT theo ngành. 

Tỷ lệ VAT hiện hành theo hướng dẫn cho nhóm này gồm:

• Phân phối, cung cấp hàng hóa: 1%
• Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu: 5%
• Sản xuất, vận tải, dịch vụ gắn với hàng hóa; xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu: 3%
• Hoạt động kinh doanh khác: 2%

Ví dụ về cách tính thuế hộ kinh doanh có doanh thu dưới 3 tỷ

Để dễ hình dung mức thuế hộ kinh doanh dưới 3 tỷ, hộ kinh doanh có thể tham khảo 2 ví dụ sau.

Ví dụ 1: Hộ kinh doanh bán hàng tạp hóa có doanh thu 1,8 tỷ đồng/năm, không xác định được chi phí.

Vì đây là hoạt động phân phối, cung cấp hàng hóa, nên:

• Thuế GTGT được tính theo phương pháp trực tiếp trên doanh thu, với tỷ lệ 1%.
• Thuế TNCN cũng được tính trên phần doanh thu vượt ngưỡng 1 tỷ đồng, với tỷ lệ 0,5%.

Cụ thể:

• Thuế GTGT phải nộp = 1,8 tỷ x 1% = 18 triệu đồng
• Thuế TNCN phải nộp = (1,8 tỷ – 1 tỷ) x 0,5% = 4 triệu đồng

Như vậy, tổng số thuế phải nộp trong năm là 22 triệu đồng.

Ví dụ 2: Hộ kinh doanh dịch vụ sửa chữa có doanh thu 2,4 tỷ đồng/năm, xác định được chi phí là 1,6 tỷ đồng.

Vì hộ kinh doanh này xác định được chi phí, nên:

• Thuế GTGT vẫn tính trên doanh thu theo tỷ lệ áp dụng cho hoạt động dịch vụ. Trong ví dụ này, thuế suất GTGT là 5%.
• Thuế TNCN được tính theo thu nhập tính thuế, tức là doanh thu trừ chi phí hợp lý, sau đó nhân với thuế suất 15%.

Cụ thể:

• Thuế GTGT phải nộp = 2,4 tỷ x 5% = 120 triệu đồng
• Thuế TNCN phải nộp = (2,4 tỷ – 1,6 tỷ) x 15% = 120 triệu đồng

Hộ kinh doanh dưới 3 tỷ cần sổ sách gì? Quy định về chế độ kế toán

Từ ngày 01/01/2026, chế độ kế toán áp dụng cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện theo Thông tư 152/2025/TT-BTC, thay thế Thông tư 88/2021/TT-BTC. Thông tư mới chia sổ sách theo từng nhóm đối tượng, thay vì dùng một bộ sổ giống nhau cho mọi trường hợp.

Danh sách các sổ kế toán hộ kinh doanh có doanh thu dưới 3 tỷ

Dưới đây là cách chia sổ theo 2 trường hợp phổ biến trong nhóm doanh thu dưới 3 tỷ:

Trường hợp	Sổ kế toán áp dụng	Link tải
Trường hợp 1: Nộp thuế GTGT, thuế TNCN theo tỷ lệ % trên doanh thu:	Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ Mẫu S2a-HKD	Tải mẫu S2a-HKD
Trường hợp 2: Nộp thuế GTGT theo % trên doanh thu và thuế TNCN trên thu nhập tính thuế (Kê khai)	Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ Mẫu số S2b-HKD	Tải mẫu S2b-HKD
	Sổ chi tiết doanh thu, chi phí Mẫu số S2c-HKD	Tải mẫu S2c-HKD
	Sổ chi tiết vật liệu, dụng cụ, sản phẩm, hàng hóa Mẫu số S2d-HKD	Tải mẫu S2d-HKD
	Sổ chi tiết tiền Mẫu số S2e-HKD	Tải mẫu S2e-HKD

Cách ghi sổ kế toán hộ kinh doanh dưới 3 tỷ/năm

Tùy theo doanh thu, phương pháp tính thuế và nhu cầu quản lý thực tế, hộ kinh doanh dưới 3 tỷ có thể phải sử dụng các mẫu sổ khác nhau. Mỗi loại sổ có mục đích riêng, nên khi ghi sổ cần bám đúng bản chất nghiệp vụ phát sinh thay vì ghi dàn trải hoặc dùng một mẫu cho mọi trường hợp. Dưới đây là cách hiểu và cách ghi ngắn gọn theo từng mẫu sổ.

1. Cách ghi sổ S1a-HKD

Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ Mẫu số S1a-HKD được mở để ghi doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ làm căn cứ xác định hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thuộc đối tượng chịu thuế GTGT, nộp thuế TNCN hay không. Trường hợp hộ kinh doanh thực hiện kê khai doanh thu theo quy định của pháp luật về thuế thì có thể dùng sổ này để theo dõi, đối chiếu số liệu với cơ quan thuế.

Cách ghi sổ:

• Cột A: Ghi ngày, tháng ghi sổ.
• Cột B: Ghi diễn giải doanh thu từ việc bán hàng hóa, dịch vụ. Hộ kinh doanh có thể ghi theo từng nghiệp vụ phát sinh hoặc ghi theo định kỳ.
• Cột 1: Ghi số tiền bán hàng hóa, dịch vụ.

2. Cách ghi sổ S2a-HKD

Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ Mẫu số S2a-HKD dùng để ghi doanh thu theo từng nhóm ngành nghề kinh doanh có cùng tỷ lệ % tính thuế GTGT hoặc cùng mức thuế suất tính thuế TNCN. Nếu hộ kinh doanh có nhiều nhóm ngành nghề khác nhau thì có thể mở sổ riêng cho từng nhóm có cùng tỷ lệ hoặc cùng mức thuế suất. Trường hợp cơ quan thuế cung cấp dữ liệu nộp thuế GTGT, thuế TNCN thì hộ kinh doanh dùng sổ này để theo dõi, đối chiếu số thuế phải nộp với cơ quan thuế.

Cách ghi sổ:

• Cột A, B: Ghi số hiệu, ngày, tháng của chứng từ.
• Cột C: Ghi diễn giải nội dung doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ theo từng ngành nghề có cùng tỷ lệ % tính thuế GTGT hoặc cùng mức thuế suất tính thuế TNCN.
• Cột 1: Ghi số tiền bán hàng hóa, dịch vụ theo từng ngành nghề để làm căn cứ xác định doanh thu chịu thuế.
• Dòng cuối cùng: Ghi tổng số thuế GTGT, thuế TNCN phải nộp.

3. Cách ghi sổ S2b-HKD

Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ Mẫu số S2b-HKD được dùng để ghi doanh thu theo từng nhóm ngành nghề có cùng tỷ lệ % tính thuế GTGT. Nếu hộ kinh doanh có nhiều nhóm ngành nghề khác nhau thì có thể mở sổ riêng cho từng nhóm có cùng tỷ lệ % tính thuế GTGT. Trường hợp cơ quan thuế cung cấp dữ liệu nộp thuế GTGT thì hộ kinh doanh dùng sổ này để theo dõi, đối chiếu số thuế GTGT phải nộp.

Cách ghi sổ:

• Cột A, B: Ghi số hiệu, ngày, tháng của chứng từ.
• Cột C: Ghi diễn giải nội dung doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ theo từng ngành nghề có cùng tỷ lệ % tính thuế GTGT.
• Cột 1: Ghi số tiền bán hàng hóa, dịch vụ theo từng ngành nghề làm căn cứ xác định doanh thu chịu thuế GTGT.
• Dòng cuối cùng: Ghi tổng số thuế GTGT phải nộp.

4. Cách ghi sổ S2c-HKD

Sổ chi tiết doanh thu, chi phí Mẫu số S2c-HKD được mở để xác định nghĩa vụ thuế TNCN theo quy định của pháp luật về thuế. Nếu cơ quan thuế cung cấp dữ liệu nộp thuế TNCN thì hộ kinh doanh có thể dùng sổ này để đối chiếu số thuế TNCN phải nộp.

Cách ghi sổ:

• Cột A, B: Ghi số hiệu, ngày, tháng của chứng từ.
• Cột C: Ghi diễn giải nội dung nghiệp vụ phát sinh.
• Cột 1: Ghi số tiền phù hợp với từng nội dung tại cột C.
• Dòng 1: Ghi tổng doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ hoặc ghi theo từng nghiệp vụ phát sinh.
• Dòng 2: Ghi tổng chi phí hợp lý trên cơ sở chi phí thực tế phát sinh hoặc ghi theo từng nghiệp vụ.
• Sau đó, hộ kinh doanh xác định chênh lệch giữa tổng doanh thu và tổng chi phí hợp lý để làm căn cứ tính thuế TNCN phải nộp.

5. Cách ghi sổ S2d-HKD

Sổ chi tiết vật liệu, dụng cụ, sản phẩm, hàng hóa Mẫu số S2d-HKD dùng để theo dõi, quản lý tình hình nhập, xuất, tồn của từng vật liệu, dụng cụ, sản phẩm, hàng hóa. Đây là sổ quan trọng với các hộ kinh doanh có hàng tồn kho hoặc cần kiểm soát chặt lượng hàng luân chuyển trong kỳ.

Cách ghi sổ:

• Cột A, B: Ghi số hiệu, ngày tháng của chứng từ.
• Cột C: Ghi diễn giải nội dung nghiệp vụ phát sinh.
• Cột D: Ghi đơn vị tính của vật liệu, dụng cụ, sản phẩm, hàng hóa.
• Cột 1: Ghi đơn giá nhập, xuất, tồn của từng loại hàng hóa, vật tư.
• Cột 2, 3: Ghi số lượng và giá trị nhập kho.
• Cột 4, 5: Ghi số lượng và giá trị xuất kho.
• Cột 6, 7: Ghi số lượng và giá trị tồn kho.

6. Cách ghi sổ S2e-HKD

Sổ chi tiết tiền Mẫu số S2e-HKD là sổ bắt buộc để theo dõi tình hình thu, chi bằng tiền mặt hoặc tiền gửi không kỳ hạn trong tài khoản của hộ kinh doanh tại ngân hàng hoặc tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán. Hộ kinh doanh có thể mở sổ này chi tiết theo từng loại tiền hoặc theo từng tài khoản ngân hàng.

Cách ghi sổ:

• Cột A, B: Ghi số hiệu và ngày, tháng của chứng từ.
• Cột C: Ghi diễn giải nội dung nghiệp vụ phát sinh.
• Cột 1, 2: Ghi số tiền thu, chi tiền mặt hoặc số tiền gửi không kỳ hạn gửi vào, rút ra.
• Cuối kỳ: Tính số tiền mặt thu, chi, tồn quỹ và số tiền gửi không kỳ hạn gửi vào, rút ra, số dư cuối kỳ.

Hộ kinh doanh dưới 3 tỷ kê khai như thế nào? Hướng dẫn chi tiết

Hộ kinh doanh dưới 3 tỷ kê khai như thế nào phụ thuộc vào việc hộ đang thuộc nhóm nào và đang lựa chọn phương pháp tính thuế nào. 

Bước 1: Xác định phương pháp tính thuế

GTGT tính theo tỷ lệ % trên doanh thu; TNCN tính theo doanh thu hoặc theo thu nhập, tùy trường hợp.

Bước 2: Chuẩn bị sổ kế toán, hóa đơn, chứng từ

Với nhóm lựa chọn nộp thuế TNCN trên doanh thu, Cục Thuế hướng dẫn sử dụng S2a-HKD, kèm hóa đơn và chứng từ liên quan; tài liệu kế toán có thể lưu bằng điện tử hoặc giấy, thời gian lưu trữ tối thiểu 5 năm.

Bước 3: Lập, nộp hồ sơ khai thuế và thực hiện nộp thuế theo đúng quy định

Sau khi xác định đúng phương pháp tính thuế và chuẩn bị sổ sách, chứng từ liên quan, hộ kinh doanh thực hiện kê khai và nộp thuế theo đúng quy định hiện hành.

Về nơi nộp hồ sơ khai thuế, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện khai thuế tổng hợp chung cho các địa điểm kinh doanh trên một hồ sơ khai thuế và nộp cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp trụ sở của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.

Về kỳ khai thuế và thời hạn nộp hồ sơ khai thuế GTGT, TNCN:

• Thực hiện khai thuế GTGT, TNCN theo quý.
• Thời hạn nộp hồ sơ chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng đầu tiên của quý tiếp theo.

Về hồ sơ khai thuế, hộ kinh doanh cần chuẩn bị:

• Tờ khai mẫu số 01/CNKD để khai thuế GTGT và thuế TNCN.
• Bảng kê mẫu số 01/BK-STK để thông báo số tài khoản/số hiệu ví điện tử. Mẫu này được nộp kèm theo tờ khai thuế đầu tiên trong năm 2026 đối với hộ đang hoạt động hoặc tờ khai đầu tiên của hộ mới ra kinh doanh, đồng thời phải thông báo lại khi có thay đổi.

Về phương thức khai thuế:

• Thực hiện nộp hồ sơ khai thuế bằng phương thức điện tử.
• Trường hợp thuộc đối tượng có hoàn cảnh đặc biệt như người cao tuổi, người khuyết tật, người thuộc diện bảo trợ xã hội, người cư trú tại địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn hoặc thuộc trường hợp bất khả kháng khác mà không thể giao dịch điện tử, thì được nộp trực tiếp hoặc gửi qua dịch vụ bưu chính đến trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã.

Về nơi nộp thuế, hộ kinh doanh thực hiện nộp thuế cho từng địa điểm kinh doanh.

Về phương thức nộp thuế, có thể lựa chọn:

• Nộp điện tử trên Hệ thống thông tin quản lý thuế; Hệ thống dịch vụ công trực tuyến của Kho bạc Nhà nước; dịch vụ thanh toán điện tử của tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán hoặc các tổ chức dịch vụ khác có kết nối trực tiếp hoặc gián tiếp với Hệ thống thông tin quản lý thuế của cơ quan thuế.
• Nộp trực tiếp tại tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, tổ chức trung gian thanh toán, cơ quan nhà nước có thẩm quyền, cơ quan quản lý thuế hoặc tổ chức được cơ quan quản lý thuế ủy nhiệm thu thuế.

Trường hợp khoản thuế phải nộp đã được cơ quan thuế cấp mã định danh khoản phải nộp, hộ kinh doanh thực hiện nộp thuế theo đúng mã định danh đó.

Quy định về hóa đơn đối với hộ kinh doanh có doanh thu dưới 3 tỷ

Để trả lời cho câu hỏi nhóm hộ kinh doanh doanh thu dưới 3 tỷ có cần hóa đơn đầu vào hay không và doanh thu dưới 3 tỷ có bắt buộc phải xuất hóa đơn hay không thì ta cần hiểu rõ thông tư của cơ quan Thuế. Theo Thông tư 152/2025/TT-BTC, chứng từ kế toán của hộ kinh doanh gồm hóa đơn và các chứng từ khác; đồng thời, trường hợp sử dụng hóa đơn điện tử mà được hệ thống thuế hỗ trợ xác định số thuế phải nộp thì hộ dùng sổ kế toán để theo dõi, đối chiếu với thông báo của cơ quan thuế.

Doanh thu dưới 3 tỷ có cần hóa đơn đầu vào không?

Về bản chất kế toán và chứng từ, hộ kinh doanh vẫn nên lưu giữ hóa đơn, chứng từ đầu vào để chứng minh nguồn gốc hàng hóa, dịch vụ mua vào, phục vụ ghi sổ, đối chiếu doanh thu và làm căn cứ khi cơ quan thuế kiểm tra. Tuy nhiên, việc có cần hóa đơn đầu vào hay không còn phụ thuộc vào phương pháp tính thuế đang áp dụng. 

Nếu hộ kinh doanh nộp TNCN theo doanh thu, thì hóa đơn đầu vào không phải là căn cứ trực tiếp để khấu trừ theo kiểu doanh nghiệp tính thuế khấu trừ. Ngược lại, nếu hộ áp dụng cách tính TNCN theo thu nhập, thì việc xác định chi phí sẽ đòi hỏi hồ sơ, chứng từ đầu vào chặt chẽ hơn.

Hộ kinh doanh dưới 3 tỷ có phải xuất hóa đơn không?

Theo quy định mới, với nhóm dưới 1 tỷ đồng, không thuộc diện phải nộp thuế GTGT và TNCN theo ngưỡng doanh thu mới. Với nhóm từ 1 tỷ đến dưới 3 tỷ đồng, tùy trường hợp thực tế và loại hình kinh doanh, hộ phải tuân thủ quy định về lập hóa đơn khi bán hàng, cung cấp dịch vụ. Đồng thời, nếu hộ sử dụng hóa đơn điện tử và được hệ thống thuế hỗ trợ xác định số thuế phải nộp thì việc ghi sổ, đối chiếu thuế cũng sẽ đi theo cơ chế đó.

>>> Xem ngay: Hộ kinh doanh có doanh thu trên 3 tỷ: Quản lý thuế và cách tính thuế mới nhất

Tóm lại, với hộ kinh doanh có doanh thu dưới 3 tỷ đồng trong năm 2026, điều quan trọng là phải xác định đúng ngưỡng doanh thu để áp dụng đúng nghĩa vụ thuế, cách kê khai và chế độ kế toán tương ứng. Nếu nắm đúng ngay từ đầu, hộ kinh doanh sẽ dễ chủ động hơn trong việc theo dõi doanh thu, thực hiện hồ sơ thuế và hạn chế các sai sót không cần thiết trong quá trình vận hành.