Đăng ký
Đăng nhập
Câu hỏi chủ doanh nghiệp không hưởng lương có phải đóng BHXH (bảo hiểm xã hội) là một vướng mắc pháp lý phổ biến, đặc biệt với các doanh nghiệp nhỏ và mới thành lập. Thực tế, nhiều người quản lý lựa chọn không nhận lương hoặc chỉ nhận lương tượng trưng để tối ưu chi phí vận hành. Việc hiểu rõ quy định này không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật mà còn đảm bảo quyền lợi an sinh xã hội cho chính mình. Bài viết này của xCyber sẽ phân tích rõ các quy định hiện hành và hướng dẫn xác định nghĩa vụ đóng BHXH trong các trường hợp đặc biệt này.
Chủ doanh nghiệp không hưởng lương có phải đóng BHXH không?
Câu trả lời là CÓ. Theo quy định mới nhất, chủ doanh nghiệp dù không hưởng lương vẫn thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc.
Cụ thể, tại điểm n khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 đã quy định rõ đối tượng tham gia BHXH bắt buộc bao gồm:
“n) Người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước, người đại diện phần vốn của doanh nghiệp theo quy định của pháp luật; thành viên Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc, thành viên Ban kiểm soát hoặc kiểm soát viên và các chức danh quản lý khác được bầu của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã theo quy định của Luật Hợp tác xã
Đồng thời, khoản 24 Điều 4 Luật Doanh nghiệp 2020 cũng giải thích rõ “Người quản lý doanh nghiệp” bao gồm:
“…chủ doanh nghiệp tư nhân, thành viên hợp danh, Chủ tịch Hội đồng thành viên, thành viên Hội đồng thành viên, Chủ tịch công ty, Chủ tịch Hội đồng quản trị, thành viên Hội đồng quản trị, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc và cá nhân giữ chức danh quản lý khác theo quy định tại Điều lệ công ty.”
Như vậy, căn cứ vào các quy định trên, dù không nhận lương từ công ty, những người giữ chức danh quản lý doanh nghiệp (bao gồm cả chủ doanh nghiệp) vẫn bắt buộc phải tham gia BHXH. Đây là một điểm mới quan trọng mà các doanh nghiệp cần lưu ý để thực hiện đúng.
Mức đóng BHXH cho chủ doanh nghiệp không hưởng lương
Khi đã xác định được việc chủ doanh nghiệp không hưởng lương có phải đóng BHXH không, vấn đề tiếp theo cần quan tâm là mức đóng và tỷ lệ đóng. Các quy định này được nêu rõ trong Luật Bảo hiểm xã hội 2024.
Căn cứ theo khoản 4 Điều 33 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, tỷ lệ đóng BHXH cho chủ doanh nghiệp không hưởng lương được xác định như sau:
- 3% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH vào quỹ ốm đau và thai sản.
- 22% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH vào quỹ hưu trí và tử tuất.
Như vậy, tổng mức đóng BHXH cho chủ doanh nghiệp không hưởng lương hàng tháng là 25% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH.
Về phương thức đóng, doanh nghiệp hoặc người quản lý có thể lựa chọn đóng trực tiếp cho cơ quan BHXH theo chu kỳ hàng tháng, 03 tháng hoặc 06 tháng một lần.
Thời hạn đóng chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng tiếp theo ngay sau chu kỳ đóng.
Hướng dẫn đóng BHXH cho chủ doanh nghiệp không hưởng lương
Một điểm đặc biệt trong cách đóng BHXH cho chủ doanh nghiệp không hưởng lương là doanh nghiệp phải thực hiện thủ tục đăng ký một mã đơn vị riêng để quản lý nhóm đối tượng này, tách biệt với mã đơn vị đang dùng để đóng BHXH cho người lao động hưởng lương.
Dưới đây là các bước đăng ký BHXH cho chủ doanh nghiệp không hưởng lương theo hướng dẫn của cơ quan BHXH:
Bước 1: Lập hồ sơ 604 để cấp mã đơn vị riêng
Mục đích: Doanh nghiệp cần đăng ký một mã đơn vị thứ hai (mã đơn vị phụ) để quản lý riêng nhóm người quản lý không hưởng lương, tách biệt với mã chính đang dùng để quản lý người lao động có hưởng lương.
Thực hiện:
- Sử dụng mã đơn vị chính của doanh nghiệp để đăng nhập vào phần mềm giao dịch BHXH điện tử (eBHXH, iBHXH, TS24…).
- Chọn mục “Đăng ký tham gia” và lập hồ sơ 604.
Trong phần “Nội dung thay đổi”, ghi rõ yêu cầu: “Đăng ký mã quản lý cho người quản lý không hưởng lương.”
Bước 2: Tiếp nhận mã đơn vị mới từ cơ quan BHXH
Sau khi nộp hồ sơ 604 thành công, cơ quan BHXH sẽ xem xét và cấp cho doanh nghiệp một mã đơn vị phụ mới (ví dụ: Q6xxxxV). Mã này sẽ được sử dụng riêng cho tất cả các nghiệp vụ liên quan đến nhóm người quản lý không hưởng lương như báo tăng, báo giảm và nộp tiền.
Bước 3: Thực hiện báo tăng và đóng BHXH
Khi đã có mã đơn vị mới, doanh nghiệp sử dụng mã này để thực hiện các thủ tục tiếp theo:
- Kê khai báo tăng: Lập hồ sơ báo tăng lao động (sử dụng mẫu D02-TS, TK1-TS) cho người quản lý không hưởng lương theo quy định.
- Đóng tiền: Trích nộp tiền BHXH đầy đủ theo tỷ lệ đã nêu ở trên (tổng 25%) vào tài khoản của cơ quan BHXH theo mã đơn vị mới.
- Báo giảm: Khi người quản lý thay đổi chức vụ hoặc thôi làm việc, doanh nghiệp cũng sử dụng mã này để thực hiện thủ tục báo giảm.
Qua những phân tích trên, xCyber hy vọng đã làm rõ vướng mắc về việc chủ doanh nghiệp không hưởng lương có phải đóng BHXH hay không. Việc nắm vững và tuân thủ đúng các quy định pháp luật về bảo hiểm xã hội không chỉ giúp doanh nghiệp tránh rủi ro pháp lý mà còn đảm bảo quyền lợi an sinh xã hội chính đáng và lâu dài cho chính người quản lý.
>>> Đọc thêm bài viết cùng chủ đề: Giám đốc không hưởng lương có phải đóng BHXH không? Tìm hiểu chi tiết
