Xác định thời gian tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc theo quy định mới

Giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc là quyền lợi quan trọng khi tính thuế thu nhập cá nhân. Tuy nhiên, không ít người nộp thuế vẫn nhầm lẫn về thời điểm bắt đầu được giảm trừ, thời gian được tính giảm trừ theo tháng và cách xử lý khi quyết toán thuế cuối năm. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn xác định thời gian tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc đúng quy định pháp luật hiện hành.

Xác định thời gian tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc

Căn cứ theo điểm c.2 khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC, việc giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc được xác định như sau:

Các khoản giảm trừ

Các khoản giảm trừ theo hướng dẫn tại Điều này là các khoản được trừ vào thu nhập chịu thuế của cá nhân trước khi xác định thu nhập tính thuế từ tiền lương, tiền công, từ kinh doanh. Cụ thể như sau:

Giảm trừ gia cảnh

…

1. c) Nguyên tắc tính giảm trừ gia cảnh

…

c.2) Giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc

c.2.1) Người nộp thuế được tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc nếu người nộp thuế đã đăng ký thuế và được cấp mã số thuế.

c.2.2) Khi người nộp thuế đăng ký giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc sẽ được cơ quan thuế cấp mã số thuế cho người phụ thuộc và được tạm tính giảm trừ gia cảnh trong năm kể từ khi đăng ký. Đối với người phụ thuộc đã được đăng ký giảm trừ gia cảnh trước ngày Thông tư này có hiệu lực thi hành thì tiếp tục được giảm trừ gia cảnh cho đến khi được cấp mã số thuế.

c.2.3) Trường hợp người nộp thuế chưa tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc trong năm tính thuế thì được tính giảm trừ cho người phụ thuộc kể từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng khi người nộp thuế thực hiện quyết toán thuế và có đăng ký giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc. Riêng đối với người phụ thuộc khác theo hướng dẫn tại tiết d.4, điểm d, khoản 1, Điều này thời hạn đăng ký giảm trừ gia cảnh chậm nhất là ngày 31 tháng 12 của năm tính thuế, quá thời hạn nêu trên thì không được tính giảm trừ gia cảnh cho năm tính thuế đó.

c.2.4) Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần vào một người nộp thuế trong năm tính thuế. Trường hợp nhiều người nộp thuế có chung người phụ thuộc phải nuôi dưỡng thì người nộp thuế tự thỏa thuận để đăng ký giảm trừ gia cảnh vào một người nộp thuế.

Như vậy:

• Người nộp thuế chỉ được tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc khi đã đăng ký thuế và được cấp mã số thuế cá nhân.
• Khi thực hiện đăng ký người phụ thuộc, cơ quan thuế sẽ cấp mã số thuế cho người phụ thuộc. Từ thời điểm đăng ký thành công, người nộp thuế được tạm tính giảm trừ gia cảnh trong năm theo số tháng phát sinh kể từ thời điểm đăng ký.
• Trường hợp trong năm tính thuế, người nộp thuế chưa thực hiện giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc, thì khi quyết toán thuế thu nhập cá nhân, vẫn được xem xét tính giảm trừ kể từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng, với điều kiện đã đăng ký người phụ thuộc theo quy định.
• Đối với người phụ thuộc khác (không phải con, cha mẹ) theo hướng dẫn tại tiết d.4 điểm d khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC, thời hạn đăng ký giảm trừ gia cảnh chậm nhất là ngày 31/12 của năm tính thuế. Nếu quá thời hạn này, người nộp thuế không được tính giảm trừ gia cảnh cho năm đó.

Vậy giảm trừ người phụ thuộc được tính từ khi nào? Trong năm, người nộp thuế đăng ký người phụ thuộc từ thời điểm nào thì được tạm tính giảm trừ gia cảnh từ thời điểm đó. Khi quyết toán thuế, nếu đáp ứng điều kiện đăng ký đúng hạn, người nộp thuế sẽ được tính giảm trừ gia cảnh người phụ thuộc từ thời điểm phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng. 

Mức giảm trừ gia cảnh người phụ thuộc hiện nay là bao nhiêu?

Việc xác định thời gian tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc cần được đặt trong bối cảnh mức giảm trừ gia cảnh mới áp dụng từ năm 2026. Theo đó, người nộp thuế phải căn cứ vào quy định pháp luật hiện hành để xác định đúng mức giảm trừ tương ứng với từng kỳ tính thuế.

Căn cứ Nghị quyết số 110/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh của thuế thu nhập cá nhân, nghị quyết này có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 và được áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026 trở đi. Trên cơ sở đó, khoản 1 Điều 19 Luật Thuế thu nhập cá nhân đã được điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh như sau:

• Đối với người nộp thuế: Mức giảm trừ gia cảnh là 15,5 triệu đồng/tháng, tương đương 186 triệu đồng/năm.
• Đối với mỗi người phụ thuộc: Mức giảm trừ gia cảnh được áp dụng là 6,2 triệu đồng/tháng.
• Cách tính số tháng giảm trừ gia cảnh sẽ được tính từ tháng đăng ký người phụ thuộc thành công.

Cụ thể, cách tính giảm trừ gia cảnh 2026 theo công thức như sau:

Mức giảm trừ = Số người phụ thuộc × 6.200.000 × Số tháng được tính giảm trừ

Bảng minh họa mức giảm trừ gia cảnh (đơn vị: đồng)

Số NPT	4 tháng	6 tháng	12 tháng
1 người	24.800.000	37.200.000	74.400.000
2 người	49.600.000	74.400.000	148.800.000
3 người	74.400.000	111.600.000	223.200.000

Mức giảm trừ này được trừ trực tiếp vào thu nhập chịu thuế TNCN, giúp người nộp thuế giảm đáng kể số thuế phải nộp.

Ví dụ về cách tính thời gian giảm trừ gia cảnh | Chi tiết các trường hợp

Để hiểu rõ hơn cách xác định thời gian tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc, hãy cùng xem các ví dụ sau:

Ví dụ 1 – Giảm trừ gia cảnh cho con

Anh A có con sinh vào tháng 3/2025. Anh A đăng ký người phụ thuộc thành công vào tháng 7/2025.

Xác định thời gian giảm trừ:

• Khi khấu trừ hàng tháng: Được tính từ tháng 7/2025. 
• Khi quyết toán thuế TNCN năm 2025: Được tính từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng đến tháng 12/2025 (thời gian tính giảm trừ người phụ thuộc là 12 tháng).

Mức giảm trừ được tính khi quyết toán:

4.400.000 × 12 tháng = 52.800.000 đồng (mức giảm trừ gia cảnh năm 2025 vẫn tính 4,4tr đồng/tháng).

Ví dụ 2 – Giảm trừ gia cảnh cho bố mẹ

Chị B có bố mẹ đã đủ điều kiện là người phụ thuộc từ t1/2025. Chị B đăng ký người phụ thuộc thành công vào tháng 4/2025.

Xác định thời gian giảm trừ:

• Từ tháng 4/2025, chị B được giảm trừ gia cảnh hàng tháng khi tính thuế.
• Khi quyết toán thuế TNCN năm 2025: Chị B được tính từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng đến tháng 12/2025 (12 tháng).

Mức giảm trừ được tính khi quyết toán:

2 người × 4.400.000 × 12 tháng = 105.600.000 đồng

Việc xác định thời gian tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc cần được hiểu đúng và tách bạch giữa thời điểm đăng ký và thời điểm quyết toán thuế. Người nộp thuế nên đăng ký người phụ thuộc càng sớm càng tốt để được giảm trừ kịp thời trong năm, đồng thời đảm bảo quyền lợi tối đa khi quyết toán thuế TNCN. Hiểu đúng quy định sẽ giúp bạn tránh sai sót và tối ưu số thuế phải nộp theo pháp luật.