Đăng ký
Đăng nhập
Từ ngày 01/7/2025, khi Luật Bảo hiểm xã hội 2024 có hiệu lực, chủ hộ kinh doanh sẽ là đối tượng bắt buộc tham gia BHXH. Điều này khiến mức đóng BHXH cho chủ hộ kinh doanh trở thành vấn đề được quan tâm hàng đầu. Vậy pháp luật quy định cụ thể về mức đóng, phương thức đóng và các chế độ được hưởng như thế nào? Hãy cùng xCyber làm rõ ngay trong bài viết sau đây.
Từ 01/7/2025, chủ hộ kinh doanh phải đóng BHXH bắt buộc
Trước đây, Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 không quy định chủ hộ kinh doanh cá thể thuộc đối tượng bắt buộc tham gia BHXH. Việc tham gia của nhóm đối tượng này chủ yếu dựa trên tinh thần tự nguyện để hưởng chế độ hưu trí và tử tuất.
Tuy nhiên, với mục tiêu mở rộng phạm vi bao phủ của lưới an sinh xã hội, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2025) đã có những thay đổi quan trọng. Cụ thể, tại Điểm m, Khoản 1, Điều 2 của Luật mới đã quy định rõ:
“Người lao động là công dân Việt Nam thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc bao gồm: Chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh tham gia theo quy định của Chính phủ.”
Cụ thể hơn, theo Công văn 351/BHXH-QLT và Nghị định 158/2025/NĐ-CP, từ ngày 01/7/2025, đối tượng tham gia BHXH bắt buộc là:
“Chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh và nộp thuế theo phương pháp kê khai.”
Những chủ hộ kinh doanh khác (không nộp thuế theo phương pháp kê khai) sẽ có lộ trình tham gia BHXH bắt buộc từ ngày 01/7/2029.
Như vậy, kể từ ngày 01/7/2025, các chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh sẽ bắt buộc phải tham gia BHXH. Đây là một bước tiến quan trọng, không chỉ đảm bảo quyền lợi lâu dài cho chính chủ hộ kinh doanh mà còn tạo ra sự công bằng giữa các loại hình lao động tại Việt Nam.
Mức đóng BHXH cho chủ hộ kinh doanh là bao nhiêu?
Khi chính sách có hiệu lực, nhiều chủ hộ kinh doanh quan tâm đến mức đóng BHXH cho chủ hộ kinh doanh sẽ được tính như thế nào. Theo quy định tại Luật BHXH 2024 và hướng dẫn tại Công văn 351/BHXH-QLT năm 2025, tỷ lệ và mức đóng được xác định như sau:
1. Tỷ lệ đóng BHXH bắt buộc
Đây là thông tin quan trọng nhất mà các chủ hộ kinh doanh quan tâm. Theo hướng dẫn tại Công văn 351/BHXH-QLT, tổng tỷ lệ đóng BHXH (bao gồm cả BHYT) của chủ hộ kinh doanh là 29,5%.
Mức tỷ lệ này được phân bổ vào các quỹ như sau:
- Quỹ hưu trí và tử tuất: 22%
- Quỹ ốm đau và thai sản: 3%
- Quỹ Bảo hiểm y tế (BHYT): 4,5%
2. Công thức tính mức đóng BHXH
Mức đóng BHXH hàng tháng của chủ hộ kinh doanh được tính theo công thức:
Mức đóng BHXH hàng tháng = 29,5% x Tiền lương tháng tự chọn làm căn cứ đóng BHXH
Trong đó, tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH do chủ hộ kinh doanh tự lựa chọn, nhưng phải đảm bảo:
- Mức thấp nhất: Bằng mức tham chiếu tại thời điểm đóng (hiện tại, mức tham chiếu được áp dụng bằng mức lương cơ sở là 2.340.000 đồng/tháng).
- Mức cao nhất: Không vượt quá 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.
Dựa trên công thức và mức tham chiếu hiện hành (2.340.000 đồng/tháng), mức đóng BHXH hàng tháng cho chủ hộ kinh doanh sẽ dao động trong khoảng sau:
- Mức đóng thấp nhất: 29,5% x 2.340.000 = 690.300 đồng/tháng.
- Mức đóng cao nhất: 29,5% x (20 x 2.340.000) = 29,5% x 46.800.000 = 13.806.000 đồng/tháng.
Lưu ý: Sau khi thực hiện đóng BHXH ít nhất 12 tháng, chủ hộ kinh doanh được quyền lựa chọn lại mức tiền lương tháng làm căn cứ đóng cho phù hợp với tình hình thực tế.
Quy định đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội và cấp sổ bảo hiểm xã hội đối với chủ hộ kinh doanh
Theo quy định tại Điều 28 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, việc đăng ký tham gia và cấp sổ bảo hiểm xã hội được thực hiện như sau:
– Người sử dụng lao động có nghĩa vụ kê khai và nộp hồ sơ tham gia BHXH bắt buộc cho người lao động (quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 27 Luật BHXH 2024) đến cơ quan BHXH trong vòng 30 ngày kể từ thời điểm người lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, trừ một số trường hợp cụ thể.
– Với những cá nhân là chủ hộ kinh doanh, người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện vốn nhà nước hoặc vốn doanh nghiệp theo quy định pháp luật; thành viên HĐQT, giám đốc, tổng giám đốc, kiểm soát viên, thành viên ban kiểm soát, hoặc các chức danh quản lý khác được bầu của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã theo Luật Hợp tác xã mà không hưởng lương — nếu tự tham gia BHXH thì phải nộp tờ khai cá nhân (quy định tại điểm b khoản 1 Điều 27) cho cơ quan BHXH trong vòng 30 ngày kể từ ngày thuộc diện tham gia bắt buộc.
– Người đăng ký tham gia BHXH tự nguyện cần nộp hồ sơ theo hướng dẫn tại khoản 3 Điều 27 Luật BHXH 2024 đến cơ quan BHXH để được tiếp nhận và xử lý.
– Trong thời gian tối đa 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận đầy đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan BHXH có trách nhiệm cấp sổ BHXH. Trường hợp không thể cấp sổ, cơ quan BHXH phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do từ chối.
Mẫu Tờ khai tham gia bảo hiểm xã hội cho chủ hộ kinh doanh
Hiện nay, mẫu Tờ khai tham gia, điều chỉnh thông tin BHXH, BHYT đang được áp dụng là Mẫu TK1-TS, ban hành kèm theo Quyết định 505/QĐ-BHXH năm 2020. Chủ hộ kinh doanh sử dụng mẫu này để kê khai thông tin khi đăng ký tham gia BHXH lần đầu.
>>> TẢI MIỄN PHÍ MẪU TỜ KHAI TK1-TS
Hướng dẫn cách đóng BHXH cho chủ hộ kinh doanh
Để thực hiện nghĩa vụ đóng BHXH, chủ hộ kinh doanh cần nắm rõ địa điểm nộp hồ sơ và các bước thủ tục đóng BHXH cho chủ hộ kinh doanh theo quy định.
Chủ hộ kinh doanh đóng bảo hiểm xã hội ở đâu?
Chủ hộ kinh doanh cần thực hiện đăng ký và nộp hồ sơ tham gia BHXH tại cơ quan BHXH cấp cơ sở (tương đương BHXH cấp quận/huyện) nơi hộ kinh doanh đặt địa điểm kinh doanh.
Thủ tục đóng BHXH cho chủ hộ kinh doanh
Hiện nay, cơ quan BHXH khuyến khích thực hiện các thủ tục trực tuyến (online) để tiết kiệm thời gian và đơn giản hóa quy trình. Tuy nhiên, chủ hộ kinh doanh vẫn có thể nộp hồ sơ trực tiếp (offline).
- Thủ tục đóng BHXH trực tiếp (Offline)
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ:
- Tờ khai tham gia, điều chỉnh thông tin BHXH, BHYT (Mẫu TK1-TS).
- Nếu hộ kinh doanh có người lao động, cần chuẩn bị thêm: Tờ khai đơn vị (Mẫu TK3-TS), Danh sách lao động tham gia BHXH (Mẫu D02-LT) và Bảng kê thông tin (Mẫu D01-TS).
Bước 2: Nộp hồ sơ: Chủ hộ kinh doanh mang hồ sơ giấy nộp trực tiếp tại Bộ phận Một cửa của cơ quan BHXH cấp huyện hoặc gửi qua dịch vụ bưu chính.
Bước 3: Nhận kết quả: Sau khi hồ sơ được duyệt, cơ quan BHXH sẽ cấp sổ BHXH và thẻ BHYT. Kết quả sẽ được trả trực tiếp hoặc qua đường bưu điện theo địa chỉ đã đăng ký.
- Thủ tục đóng BHXH trực tuyến (Online)
Đây là hình thức được khuyến khích vì sự tiện lợi và nhanh chóng. Để thực hiện, chủ hộ kinh doanh cần có chữ ký số (token).
Bước 1: Đăng ký sử dụng dịch vụ: Đăng ký tài khoản giao dịch điện tử trên Cổng Dịch vụ công của BHXH Việt Nam hoặc thông qua các nhà cung cấp dịch vụ I-VAN (như eBH, Viettel, VNPT…).
Bước 2: Kê khai hồ sơ: Lập hồ sơ điện tử (Mẫu TK1-TS và các mẫu khác nếu có) ngay trên phần mềm của nhà cung cấp I-VAN.
Bước 3: Nộp hồ sơ: Dùng chữ ký số để ký và nộp hồ sơ trực tuyến đến cơ quan BHXH. Hệ thống sẽ tự động xác nhận khi nhận được hồ sơ.
Bước 4: Nhận kết quả: Theo dõi quá trình xử lý và nhận kết quả (sổ BHXH, thẻ BHYT điện tử) qua tài khoản đã đăng ký.
Trên đây là những thông tin chi tiết về mức đóng BHXH cho chủ hộ kinh doanh theo quy định của Luật BHXH 2024. Hy vọng bài viết từ xCyber đã giúp bạn nắm rõ các nghĩa vụ pháp lý mới để chuẩn bị và thực hiện đúng quy định khi luật chính thức có hiệu lực.
