Bạn đã tham gia BHXH tự nguyện nhưng vì lý do cá nhân muốn hoàn tiền đóng bảo hiểm? Theo quy định mới nhất năm 2025, người tham gia có thể được nhận lại phần tiền đã đóng trong một số trường hợp nhất định. Bài viết dưới đây xCyber sẽ giúp bạn hiểu rõ ai được hoàn tiền, điều kiện ra sao, hồ sơ và thủ tục thực hiện hoàn tiền đóng BHXH tự nguyện như thế nào – tất cả đều được cập nhật đầy đủ, dễ hiểu và chính xác nhất.
Các trường hợp được hoàn tiền đóng BHXH tự nguyện
Các trường hợp được hoàn trả tiền BHXH tự nguyện bao gồm: Đóng trùng thời gian với BHXH bắt buộc, người tham gia hoặc thân nhân đủ điều kiện hưởng lương hưu và người tham gia tự nguyện chết. Chi tiết như sau:
– Trường hợp 1: Đóng trùng thời gian với BHXH bắt buộc: Nếu bạn đã đóng BHXH tự nguyện theo phương thức đóng 03, 06, 12 tháng hoặc đóng một lần cho nhiều năm và sau đó thời gian này lại trùng với thời gian tham gia BHXH bắt buộc, bạn sẽ được hoàn trả phần tiền đã đóng trùng.
– Trường hợp 2: Đủ điều kiện hưởng lương hưu: Từ ngày 01/07/2025, nếu bạn đủ điều kiện hưởng lương hưu hoặc chuyển sang BHXH bắt buộc, bạn có thể được hoàn trả một phần tiền đóng BHXH tự nguyện. Số tiền này sẽ tương ứng với thời gian còn lại của phương thức đóng đã chọn, không bao gồm tiền hỗ trợ từ Nhà nước.
– Trường hợp 3: Người tham gia tự nguyện chết: Khi người tham gia BHXH tự nguyện chết, thân nhân có thể được hưởng trợ cấp mai táng và tiền tuất một lần tùy thuộc vào thời gian đã đóng. Trong trường hợp này, phần tiền đóng BHXH tự nguyện còn lại sẽ được hoàn trả cho thân nhân.
*Lưu ý quan trọng: Số tiền hoàn trả sẽ là số tiền đã đóng, không bao gồm tiền Nhà nước hỗ trợ đóng BHXH (nếu có), trừ một số trường hợp đặc biệt.

Hướng dẫn thủ tục nộp hồ sơ hoàn tiền BHXH tự nguyện
Quá trình và thủ tục nộp hồ sơ hoàn trả tiền cho người đóng BHXH tự nguyện cần tuân thủ theo các quy định của cơ quan Bảo hiểm xã hội Việt Nam, đặc biệt là các quy định mới sau ngày 01/7/2025 (theo Luật BHXH 2024).
Thành phần hồ sơ
| Loại giấy tờ | Bản chính | Bản sao | Loại tờ khai |
| Sổ BHXH | 1 | 0 | |
| Tờ khai tham gia, điều chỉnh thông tin BHXH, BHYT (Mẫu TK1-TS) | 1 | 0 | Mẫu TK1-TS |
| Bản sao chứng thực hoặc bản chụp kèm theo bản chính Giấy chứng tử đối với trường hợp chết | 0 | 1 |
Trình tự thực hiện
– Bước 1. Người tham gia: Lập Tờ khai TK1-TS gửi cơ quan BHXH (trường hợp người tham gia chết, thân nhân người tham gia kê khai mẫu TK1-TS).
– Bước 2. Cơ quan BHXH tiếp nhận hồ sơ.
– Bước 3. Nhận kết quả đã giải quyết.

Cách thức thực hiện
Bước 1. Nộp hồ sơ.
Người tham gia hoặc thân nhân người tham gia chết nộp hồ sơ cho cơ quan BHXH theo một trong các hình thức sau:
+ Qua giao dịch điện tử: Người tham gia hoặc thân nhân người tham gia chết đăng ký nhận mã xác thực và gửi hồ sơ điện tử đến Cổng Dịch vụ công của BHXH Việt Nam hoặc qua Tổ chức I-VAN (nếu đã đăng ký sử dụng dịch vụ I-VAN); trường hợp không chuyển hồ sơ giấy sang định dạng điện tử thì gửi hồ sơ giấy cho cơ quan BHXH qua bưu chính.
+ Qua Bưu chính
+ Trực tiếp tại Bộ phận tiếp nhận hồ sơ của cơ quan BHXH nơi quản lý (hoặc nơi cư trú) hoặc tại Trung tâm Phục vụ HCC các cấp.
Bước 2. Nhận kết quả đã giải quyết theo các hình thức đã đăng ký.
Thời hạn giải quyết
Người tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình có thể nộp hồ sơ theo 3 hình thức: trực tiếp, trực tuyến hoặc qua bưu điện.
– Thời hạn giải quyết: Không quá 05 ngày với hồ sơ BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình; 10 ngày với hồ sơ tham gia cùng lúc BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ-BNN.
– Cách nhận kết quả: Nhận trực tiếp tại cơ quan BHXH, qua cổng thông tin điện tử hoặc dịch vụ bưu chính, tùy theo hình thức nộp.
Kết quả giải quyết
Nếu người tham gia thực hiện đầy đủ các bước và chuẩn bị hồ sơ đúng quy định, thì kết quả giải quyết hoàn tiền BHXH tự nguyện sẽ được thực hiện như sau:
– Sổ BHXH;
– Quyết định hoàn trả (Mẫu C16-TS);
– Tiền hoàn trả thời gian đóng trùng BHXH do cơ quan BHXH đã giải quyết theo các hình thức đăng ký (nhận tại cơ quan BHXH, tại đại lý thu hoặc thông qua tài khoản ngân hàng, hệ thống tiện ích thông minh).
Số tiền hoàn trả cho người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện
Khi người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện không đủ điều kiện để hưởng lương hưu hoặc có nhu cầu dừng đóng, họ có thể được hoàn trả lại số tiền đã đóng theo quy định của pháp luật. Việc hiểu rõ cách tính và mức hoàn trả giúp người lao động chủ động hơn trong việc tham gia và quản lý quyền lợi của mình.
Căn cứ khoản 2, khoản 3 Điều 8 Nghị định 159/2025/NĐ-CP, quy định như sau:
(i) Số tiền hoàn trả cho người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện trong trường hợp quy định tại các khoản (i), (ii), (iv) Mục 1 hoặc hoàn trả cho thân nhân của người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện trong trường hợp quy định tại khoản (iii) Mục 1 được xác định bằng tổng số tiền đã đóng tương ứng với thời gian còn lại của phương thức đóng mà người tham gia BHXH tự nguyện đã đóng và không bao gồm tiền hỗ trợ đóng của Nhà nước quy định tại Điều 5 Nghị định 159/2025/NĐ-CP (nếu có).
(ii) Trường hợp người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện đã đóng theo phương thức đóng một lần cho nhiều năm về sau quy định tại Điều 6 Nghị định 159/2025/NĐ-CP, số tiền hoàn trả được xác định theo công thức sau:

Trong đó:
- HT: Số tiền hoàn trả (đồng).
- TNi: Mức thu nhập làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện do người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện chọn tại thời điểm đóng (đồng/tháng).
- M: Số tiền hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện của Nhà nước (nếu có) (đồng).
- r: Lãi suất đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội bình quân tháng của năm trước liền kề với năm đóng do Bảo hiểm xã hội Việt Nam công bố (%/tháng).
- n: Số năm đóng trước do người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện lựa chọn, nhận một trong các giá trị từ 2 đến 5.
- m: Số tháng còn lại của phương thức đóng mà người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện đã đóng;
- i: Tham số tự nhiên có giá trị từ (n x 12 – m +1) đến (n x 12).
Người lao động nên nắm rõ quy trình và điều kiện để đảm bảo nhận lại đầy đủ quyền lợi hợp pháp khi không tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện.
Việc nắm vững điều kiện, hồ sơ và thủ tục chi tiết để hoàn tiền đóng BHXH tự nguyện năm 2025 là rất quan trọng đối với người tham gia khi có nhu cầu chấm dứt hoặc thay đổi hình thức tham gia. Hy vọng bài viết này đã cung cấp thông tin rõ ràng, giúp bạn thực hiện thủ tục hoàn tiền một cách chính xác, nhanh chóng và đảm bảo quyền lợi tài chính của mình theo đúng quy định hiện hành.


