Đăng ký
Đăng nhập
Nhiều hộ kinh doanh thắc mắc hộ kinh doanh có xuất được hóa đơn VAT không, đặc biệt khi làm việc với doanh nghiệp hoặc đối tác yêu cầu hóa đơn giá trị gia tăng. Bài viết dưới đây sẽ làm rõ quy định pháp luật hiện hành, các trường hợp hộ kinh doanh được hoặc không được xuất hóa đơn VAT, cũng như phương án xử lý phù hợp để tránh rủi ro về thuế.
Hóa đơn VAT là gì?
Hóa đơn VAT (Hóa đơn Giá trị Gia tăng, hay còn gọi là hóa đơn đỏ) là loại chứng từ kế toán ghi nhận giao dịch mua bán hàng hóa, dịch vụ, thể hiện rõ giá trị hàng hóa/dịch vụ chưa thuế, số thuế GTGT (VAT) phát sinh và tổng giá thanh toán, dùng làm căn cứ để doanh nghiệp kê khai, nộp thuế GTGT vào ngân sách Nhà nước và khấu trừ thuế đầu vào.
Đây là công cụ quan trọng trong quản lý thuế và tài chính doanh nghiệp, áp dụng cho các tổ chức, doanh nghiệp theo phương pháp khấu trừ thuế.
Hộ kinh doanh có xuất được hóa đơn VAT không?
Trước khi xác định hộ kinh doanh có xuất hóa đơn đỏ được không, cần làm rõ quy định pháp luật hiện hành về đối tượng áp dụng thuế giá trị gia tăng và hình thức hóa đơn được phép sử dụng đối với hộ kinh doanh.
Căn cứ tại khoản 1 Điều 8 Nghị định 123/2020/NĐ-CP quy định như sau:
Loại hóa đơn
Hóa đơn quy định tại Nghị định này gồm các loại sau:
1. Hóa đơn giá trị gia tăng là hóa đơn dành cho các tổ chức khai thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ sử dụng cho các hoạt động:
a) Bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trong nội địa;
b) Hoạt động vận tải quốc tế;
c) Xuất vào khu phi thuế quan và các trường hợp được coi như xuất khẩu;
d) Xuất khẩu hàng hóa, cung cấp dịch vụ ra nước ngoài.
Theo đó, hóa đơn giá trị gia tăng là hóa cho các tổ chức khai thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ sử dụng cho các hoạt động theo quy định trên.
Mặt khác theo quy định tại khoản 2 Điều 10 Luật Thuế giá trị gia tăng 2008 (được sửa đổi bổ sung bởi khoản 4 Điều 1 Luật Thuế giá trị gia tăng sửa đổi 2013) như sau:
Phương pháp khấu trừ thuế
…
2. Phương pháp khấu trừ thuế áp dụng đối với cơ sở kinh doanh thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hoá đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật về kế toán, hoá đơn, chứng từ bao gồm:
a) Cơ sở kinh doanh có doanh thu hàng năm từ bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ từ một tỷ đồng trở lên, trừ hộ, cá nhân kinh doanh;
b) Cơ sở kinh doanh đăng ký tự nguyện áp dụng phương pháp khấu trừ thuế, trừ hộ, cá nhân kinh doanh.
Theo các quy định hiện hành, có thể thấy hộ kinh doanh không áp dụng phương pháp khấu trừ thuế GTGT, do đó cũng không thuộc đối tượng được phát hành hóa đơn giá trị gia tăng.
Vì vậy, trong trường hợp có nhu cầu xuất hóa đơn VAT, hộ kinh doanh bắt buộc phải chuyển đổi mô hình hoạt động sang doanh nghiệp theo quy định của pháp luật.
Hộ kinh doanh xuất hóa đơn GTGT (VAT) bằng cách nào?
Căn cứ vào Điều 23 Nghị định 123/2020/NĐ-CP quy định như sau:
Áp dụng hóa đơn do cơ quan thuế đặt in
Cục Thuế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (sau đây gọi là Cục Thuế) đặt in hóa đơn để bán cho các đối tượng sau:
- Doanh nghiệp, tổ chức kinh tế, hộ, cá nhân kinh doanh quy định tại khoản 1 Điều 14 Nghị định này trong trường hợp doanh nghiệp, tổ chức kinh tế, hộ, cá nhân kinh doanh không thực hiện giao dịch với cơ quan thuế bằng phương tiện điện tử, không có hạ tầng công nghệ thông tin, không có hệ thống phần mềm kế toán, không có phần mềm lập hóa đơn điện tử để sử dụng hóa đơn điện tử và để truyền dữ liệu hóa đơn điện tử đến người mua và đến cơ quan thuế.
Doanh nghiệp, tổ chức kinh tế, hộ, cá nhân kinh doanh mua hóa đơn của cơ quan thuế trong thời gian tối đa 12 tháng, đồng thời cơ quan thuế có giải pháp chuyển đổi dần sang áp dụng hóa đơn điện tử. Khi chuyển sang sử dụng hóa đơn điện tử thì các doanh nghiệp, tổ chức kinh tế, hộ, cá nhân kinh doanh thực hiện đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử không có mã của cơ quan thuế (nếu đủ điều kiện) theo quy định tại Điều 15 Nghị định này.
- Doanh nghiệp, tổ chức kinh tế, hộ, cá nhân kinh doanh trong thời gian hệ thống hạ tầng công nghệ thông tin cấp mã hóa đơn của cơ quan thuế gặp sự cố theo quy định tại khoản 2 Điều 20 Nghị định này.
Theo quy định, trong một số trường hợp nhất định, hộ kinh doanh được phép mua hóa đơn do cơ quan thuế phát hành để sử dụng trong hoạt động kinh doanh.
Điều này đồng nghĩa với việc hộ kinh doanh không thuộc đối tượng lập hóa đơn giá trị gia tăng, nhưng vẫn có quyền sử dụng hóa đơn bán hàng do cơ quan thuế đặt in.
Trên cơ sở đó, hộ kinh doanh thực hiện kê khai và nộp thuế giá trị gia tăng theo phương pháp trực tiếp, căn cứ trên hóa đơn bán hàng đã được cơ quan thuế cấp.
Hướng dẫn hộ kinh doanh cách mua hóa đơn do cơ quan thuế đặt in
Để sử dụng hóa đơn bán hàng hợp pháp theo đúng quy định, hộ kinh doanh cần nắm rõ điều kiện, thủ tục và quy trình mua hóa đơn do cơ quan thuế đặt in, tránh sai sót khi kê khai và thực hiện nghĩa vụ thuế.
Căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 24 Nghị định 123/2020/NĐ-CP như sau:
Quy định về bán hóa đơn do cơ quan thuế đặt in
1. Doanh nghiệp, tổ chức kinh tế, hộ, cá nhân kinh doanh thuộc đối tượng được cơ quan thuế bán hóa đơn phải có đơn đề nghị mua hóa đơn (theo Mẫu số 02/ĐN-HĐG Phụ lục IA ban hành kèm theo Nghị định) gửi cơ quan thuế khi mua hóa đơn và kèm theo các giấy tờ sau:
a) Người mua hóa đơn (người có tên trong đơn hoặc người được doanh nghiệp, tổ chức kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, người được ủy quyền bằng giấy ủy quyền theo quy định của pháp luật) phải xuất trình giấy chứng minh nhân dân hoặc thẻ căn cước công dân còn trong thời hạn sử dụng theo quy định của pháp luật;
b) Doanh nghiệp, tổ chức kinh tế, hộ, cá nhân kinh doanh mua hóa đơn lần đầu phải có văn bản cam kết (theo Mẫu số 02/CK-HĐG Phụ lục IA ban hành kèm theo Nghị định này) về địa chỉ sản xuất, kinh doanh phù hợp với giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, giấy chứng nhận đăng ký hoạt động chi nhánh, giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh, giấy chứng nhận đăng ký thuế, thông báo mã số thuế, giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã hoặc quyết định thành lập của cơ quan có thẩm quyền;
c) Khi đến mua hóa đơn, doanh nghiệp, tổ chức kinh tế, hộ, cá nhân kinh doanh mua hóa đơn do cơ quan thuế phát hành phải tự chịu trách nhiệm ghi hoặc đóng dấu: tên, địa chỉ, mã số thuế trên liên 2 của mỗi số hóa đơn trước khi mang ra khỏi cơ quan thuế.
Theo quy định, để được mua hóa đơn do cơ quan thuế đặt in, hộ gia đình/hộ kinh doanh cần nộp đơn đề nghị mua hóa đơn tại cơ quan thuế và chuẩn bị đầy đủ các hồ sơ kèm theo, gồm:
– Người trực tiếp mua hóa đơn là chủ hộ kinh doanh hoặc người được ủy quyền hợp pháp; khi đến làm thủ tục phải xuất trình CMND/CCCD còn hiệu lực theo quy định pháp luật.
– Văn bản cam kết về địa điểm sản xuất, kinh doanh, bảo đảm phù hợp với thông tin đã đăng ký tại các giấy tờ pháp lý như: Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh, đăng ký thuế, thông báo mã số thuế, giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, đăng ký hợp tác xã hoặc quyết định thành lập của cơ quan có thẩm quyền (tùy từng trường hợp cụ thể).
Tóm lại, theo quy định hiện nay, hộ kinh doanh không được xuất hoá đơn đỏ cho hộ kinh doanh do không áp dụng phương pháp khấu trừ thuế GTGT. Nếu có nhu cầu xuất hoá đơn đỏ cho hộ kinh doanh, chủ hộ cần cân nhắc chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp để đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp lý.
Việc hiểu đúng quy định sẽ giúp hộ kinh doanh lựa chọn hướng đi phù hợp và hạn chế rủi ro liên quan đến thuế, hóa đơn trong quá trình hoạt động.
>>> Xem ngay: Cập nhật quy định mới về hóa đơn cho hộ kinh doanh từ tháng 1/6/2025
