Đăng ký mã số thuế cho người phụ thuộc là thủ tục bắt buộc để người nộp thuế hoàn thiện hồ sơ giảm trừ gia cảnh, từ đó xác định chính xác nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân phải nộp. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp hướng dẫn chi tiết về hồ sơ, quy trình và các phương thức thực hiện nhanh chóng nhất theo quy định hiện hành.
Cách 1: Đăng ký MST người phụ thuộc trực tiếp tại cơ quan thuế
Đây là phương thức thường áp dụng cho các cá nhân tự quyết toán thuế hoặc muốn tự mình thực hiện thủ tục mà không thông qua đơn vị chi trả thu nhập. Để thực hiện cách đăng ký mã số thuế cho người phụ thuộc này, bạn cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ giấy tờ theo quy định.
Hồ sơ cần chuẩn bị bao gồm:
- Tờ khai đăng ký: Điền đầy đủ thông tin vào Tờ khai đăng ký người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh (Mẫu số 20-ĐK-TCT ban hành kèm Thông tư 95/2016/TT-BTC).
- Giấy tờ cá nhân của người phụ thuộc: Bản sao (không yêu cầu công chứng) Thẻ căn cước công dân, Chứng minh nhân dân hoặc Giấy khai sinh còn hiệu lực.

Lưu ý quan trọng: Trong trường hợp cá nhân không tự đi nộp mà ủy quyền cho doanh nghiệp hoặc người khác đi nộp hồ sơ giấy trực tiếp, thì ngoài các giấy tờ trên, hồ sơ bắt buộc phải có Giấy ủy quyền hợp lệ.
Sau khi chuẩn bị xong, bạn mang hồ sơ đến nộp trực tiếp tại Cơ quan thuế quản lý để được cán bộ thuế tiếp nhận và xử lý cấp mã số thuế.
Cách 2: Đăng ký mã số thuế cho người phụ thuộc online
Hiện nay, đăng ký mã số thuế người phụ thuộc online thông qua doanh nghiệp (tổ chức chi trả thu nhập) là phương pháp phổ biến và thuận tiện nhất. Bản chất của cách này là người lao động ủy quyền cho doanh nghiệp, sau đó kế toán sẽ sử dụng phần mềm Hỗ trợ kê khai (HTKK) để đăng ký.
Trường hợp này áp dụng khi người phụ thuộc chưa có mã số thuế. Khi đăng ký thành công, hệ thống thuế sẽ tự động sinh ra MST cho người phụ thuộc.
Quy trình thực hiện gồm các bước sau:
Bước 1: Kê khai trên phần mềm HTKK

Người thực hiện truy cập vào phần mềm HTKK và làm theo trình tự: Đăng nhập hệ thống => Chọn mục Thuế Thu Nhập Cá Nhân => Chọn Đăng ký người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh (Mẫu 02TH). Tại cửa sổ hiện ra: Chọn “Năm” và “Lần đăng ký” => Nhấn Đồng ý.
Bước 2: Nhập thông tin đăng ký

Sau khi vào giao diện nhập liệu, tùy thuộc vào trường hợp cụ thể mà doanh nghiệp điền thông tin vào phần phù hợp:
Trường hợp 1: Người phụ thuộc chưa có MST (Đăng ký mới)
Nhập thông tin vào “Phần I: Đăng ký cấp mã số thuế cho người phụ thuộc.”
- Ví dụ: Ông A muốn đăng ký cho con trai là C từ tháng 05/2018 (C chưa có MST).
- Cách nhập: Tại mục “Thời gian tính giảm trừ”, ô “Từ tháng” điền 05/2018, ô “Đến tháng” để trống (nếu chưa xác định thời điểm kết thúc).
Trường hợp 2: Người phụ thuộc đã có MST (Đăng ký thay đổi/cắt giảm)
Nhập thông tin vào “Phần II: Đăng ký thay đổi về người phụ thuộc”. Trường hợp này thường gặp khi chuyển người phụ thuộc từ bố sang mẹ hoặc ngược lại giữa các công ty khác nhau.
- Ví dụ: Bà D muốn đăng ký giảm trừ cho con gái E từ tháng 06/2018. Trước đó, con gái E được Bố đăng ký tại công ty cũ từ tháng 01/2016.
- Thao tác tại công ty người Bố (Báo giảm): Nhập thông tin Bố và con gái E vào Phần II. Mục “Thời gian tính giảm trừ”: “Từ tháng” ghi 01/2016 => “Đến tháng” ghi 05/2018 (tháng cuối cùng tính giảm trừ).
- Thao tác tại công ty Bà D (Báo tăng): Nhập thông tin Bà D và con gái E vào Phần II. Mục “Thời gian tính giảm trừ”: “Từ tháng” ghi 06/2018 => “Đến tháng” để trống.
Sau khi nhập đủ thông tin, nhấn Kiểm tra => Kết xuất XML.
Bước 3: Nộp tờ khai qua mạng

Truy cập website thuedientu.gdt.gov.vn, đăng nhập bằng tài khoản doanh nghiệp (sử dụng Chữ ký số).
- Chọn tab “Đăng ký thuế” -> “Nộp tờ khai 20-ĐK-TH-TCT”.
- Chọn “Chọn tệp hồ sơ” và tải lên file XML vừa kết xuất.
- Nhấn “Ký điện tử” và “Nộp hồ sơ đăng ký thuế”.
Cách tra cứu mã số thuế người phụ thuộc sau khi đăng ký
Sau khi đã nộp hồ sơ đăng ký MST người phụ thuộc, doanh nghiệp hoặc cá nhân cần kiểm tra xem hồ sơ đã được cơ quan thuế chấp nhận và cấp mã số thuế hay chưa.

Bạn có thể thực hiện tra cứu theo các bước sau:
- Đăng nhập vào hệ thống nộp thuế điện tử (nơi doanh nghiệp đã nộp tờ khai).
- Chọn mục Tra cứu => Chọn Tra cứu thông báo.
- Tại mục “Loại thông báo”, chọn thông báo về việc cấp mã số thuế người phụ thuộc hoặc tìm theo ngày nộp hồ sơ.
- Tải file thông báo/kết quả về máy để kiểm tra.
Trong file kết quả trả về sẽ hiển thị danh sách người phụ thuộc kèm theo mã số thuế đã được cấp (nếu thành công) hoặc lý do từ chối (nếu hồ sơ bị lỗi).
Việc đăng ký mã số thuế cho người phụ thuộc kịp thời là cơ sở quan trọng để người nộp thuế được hưởng đầy đủ quyền lợi giảm trừ gia cảnh theo quy định pháp luật. Hy vọng qua những hướng dẫn trên, cá nhân và doanh nghiệp đã nắm rõ quy trình thực hiện để hoàn tất thủ tục chính xác, đảm bảo tối ưu quyền lợi trong các kỳ quyết toán thuế thu nhập cá nhân.


