Đăng ký
Đăng nhập
Trong quá trình quyết toán thuế thu nhập cá nhân, nhiều gia đình phát sinh nhu cầu chuyển người phụ thuộc từ vợ sang chồng để phù hợp với thu nhập thực tế hoặc thay đổi nơi làm việc. Tuy nhiên, không ít người vẫn nhầm lẫn về điều kiện, thủ tục và thời điểm chuyển dẫn đến sai sót khi kê khai thuế. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ quy định pháp luật hiện hành và hướng dẫn chi tiết cách thực hiện đúng, đủ và hợp lệ.
2 vợ chồng cùng đăng ký người phụ thuộc được không?
Chi tiết theo mục c.2.4 điểm c khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC quy định:
Các khoản giảm trừ
1. Giảm trừ gia cảnh
…
c) Nguyên tắc tính giảm trừ gia cảnh
…
c.2.4) Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần vào một người nộp thuế trong năm tính thuế. Trường hợp nhiều người nộp thuế có chung người phụ thuộc phải nuôi dưỡng thì người nộp thuế tự thỏa thuận để đăng ký giảm trừ gia cảnh vào một người nộp thuế.
…
Trong trường hợp hai vợ chồng có chung người phụ thuộc như con chung hoặc cha mẹ già cần trực tiếp nuôi dưỡng, thì không được đồng thời cùng đăng ký giảm trừ gia cảnh. Theo đó, mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần cho một người nộp thuế trong cùng năm tính thuế, vì vậy vợ chồng phải tự thỏa thuận để lựa chọn một người đứng tên đăng ký người phụ thuộc.
Nếu người vợ đã đăng ký con hoặc cha mẹ là người phụ thuộc và đang được tính giảm trừ gia cảnh, thì người chồng không được đăng ký trùng cho cùng người phụ thuộc đó. Trường hợp người chồng có nhu cầu đứng tên đăng ký giảm trừ, hai vợ chồng cần thực hiện chuyển người phụ thuộc từ vợ sang chồng theo đúng trình tự quy định, cụ thể: người vợ phải thực hiện thủ tục báo giảm người phụ thuộc, sau đó người chồng mới đăng ký người phụ thuộc để được tính giảm trừ gia cảnh.
Thủ tục chuyển người phụ thuộc từ vợ sang chồng trực tiếp
Theo quy định tại khoản 4 Điều 25 Thông tư 86/2024/TT-BTC, việc chuyển người phụ thuộc từ vợ sang chồng được xác định là thủ tục thay đổi thông tin đăng ký thuế của người phụ thuộc. Người nộp thuế có thể thực hiện thủ tục này thông qua tổ chức chi trả thu nhập hoặc trực tiếp tại cơ quan thuế, tùy theo tình trạng làm việc và hình thức ủy quyền.
Cụ thể, cá nhân thực hiện chuyển người phụ thuộc từ vợ sang chồng sẽ nộp hồ sơ tại cơ quan chi trả thu nhập nơi đang làm việc. Trường hợp không làm việc tại doanh nghiệp hoặc không ủy quyền cho tổ chức chi trả thu nhập, thì nộp hồ sơ trực tiếp tại Chi cục Thuế hoặc Chi cục Thuế khu vực nơi cá nhân đăng ký thường trú hoặc tạm trú.
Hồ sơ chuyển người phụ thuộc từ vợ sang chồng qua cơ quan chi trả thu nhập
Đối với hình thức nộp hồ sơ thông qua tổ chức chi trả thu nhập, cá nhân cần chuẩn bị:
- Văn bản ủy quyền đăng ký thuế theo Mẫu số 41/UQ-ĐKT (trường hợp trước đó chưa ủy quyền cho cơ quan chi trả thu nhập).
- Trường hợp cá nhân hoặc người phụ thuộc thuộc diện cơ quan thuế cấp mã số thuế theo quy định, cần bổ sung bản sao hộ chiếu nếu thông tin đăng ký thuế có sự thay đổi.
Sau khi tiếp nhận hồ sơ, tổ chức chi trả thu nhập có trách nhiệm:
- Tổng hợp nội dung thay đổi thông tin của cá nhân vào Tờ khai Mẫu số 05-ĐK-TH-TCT.
- Tổng hợp nội dung thay đổi thông tin của người phụ thuộc vào Tờ khai Mẫu số 20-ĐK-TH-TCT.
- Gửi hồ sơ đến cơ quan thuế quản lý trực tiếp để cập nhật thông tin người phụ thuộc theo đúng quy định.
Hồ sơ chuyển người phụ thuộc từ vợ sang chồng nộp trực tiếp tại cơ quan thuế
Trường hợp cá nhân tự thực hiện thủ tục tại cơ quan thuế, hồ sơ chuyển người phụ thuộc từ vợ sang chồng bao gồm:
- Tờ khai điều chỉnh, bổ sung thông tin đăng ký thuế theo Mẫu số 08-MST hoặc Mẫu số 20-ĐK-TCT ban hành kèm theo Thông tư 86/2024/TT-BTC.
- Trường hợp cá nhân hoặc người phụ thuộc thuộc diện được cấp mã số thuế theo quy định, cần nộp kèm bản sao hộ chiếu còn hiệu lực nếu thông tin trên hộ chiếu có thay đổi so với dữ liệu đăng ký thuế trước đó.
Việc thực hiện đúng hồ sơ và trình tự sẽ giúp quá trình chuyển người phụ thuộc từ vợ sang chồng được cơ quan thuế tiếp nhận nhanh chóng, tránh sai sót khi kê khai và quyết toán thuế thu nhập cá nhân.
Thủ tục chuyển người phụ thuộc từ vợ sang chồng online
Hiện nay cách chuyển người phụ thuộc từ vợ sang chồng phổ biến là thông qua tổ chức chi trả thu nhập, phù hợp với người lao động đang làm việc tại doanh nghiệp. Doanh nghiệp hoặc đơn vị kế toán sẽ thao tác trực tiếp trên phần mềm Hỗ trợ kê khai thuế (HTKK) theo các bước cơ bản sau:
Bước 1: Báo giảm người phụ thuộc cho vợ
1. Đăng nhập phần mềm HTKK -> Nhập MST của cơ quan chi trả thu nhập -> Đồng ý.
2. Tại giao diện chính, lần lượt chọn: Thuế Thu nhập cá nhân -> Đăng ký người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh. Tiếp theo, lựa chọn kỳ tính thuế trong năm rồi nhấn Đồng ý.
3. Kê khai thông tin điều chỉnh người phụ thuộc
4. Chọn “Ghi” để lưu dữ liệu đã kê khai. Kết xuất file XMl và nộp hồ sơ trên trang thuedientu.gdt.gov.vn
Bước 2: Đăng ký người phụ thuộc cho chồng
1. Người lao động làm hồ sơ theo mẫu số 41/UQ-ĐKT đăng ký NPT nộp cho doanh nghiệp.
2. Doanh nghiệp làm tờ khai đăng ký thuế mẫu 20-ĐK-TH-TCT ban hành theo Thông tư 86/2024/TT-BTC theo các bước như sau:
- Đăng nhập vào phần mềm HTKK bằng MST của doanh nghiệp muốn kê khai.
- Chọn mục thuế thu nhập cá nhân chọn dòng “20-ĐK-TH-TCT Đăng ký thuế tổng hợp NPT của CN có thu nhập từ TL, TC”
- Làm tờ khai đăng ký thuế tổng hợp người phụ thuộc.
- Kết xuất tờ khai dạng XML để nộp qua mạng
3. Doanh nghiệp truy cập vào trang dichvucong.gdt.gov.vn để nộp tờ khai
Ví dụ chi tiết về chuyển người phụ thuộc từ vợ sang chồng
Vợ chồng chị Lê Châu Anh có một người con chung là Trần Thu Trà. Trong quá trình kê khai thuế thu nhập cá nhân, gia đình chị phát sinh nhu cầu chuyển người phụ thuộc từ vợ sang chồng do thay đổi đơn vị chi trả thu nhập.
Cụ thể:
- Tháng 01/2024, chị Châu Anh đăng ký con là người phụ thuộc tại Công ty F – nơi chị đang làm việc.
- Đến tháng 12/2024, chị Châu Anh có nhu cầu chuyển quyền giảm trừ người phụ thuộc (con Trần Thu Trà) sang cho chồng, đang làm việc tại Công ty S.
Trình tự thực hiện chuyển người phụ thuộc từ vợ sang chồng
Bước 1: Đã đăng ký người phụ thuộc lần đầu cho người vợ
Tại thời điểm tháng 01/2024, Công ty F thực hiện đăng ký người phụ thuộc cho chị Châu Anh trên mẫu 02/ĐK-NPT-TNCN. Do người con chưa có mã số thuế người phụ thuộc, đơn vị kê khai tại Mục I – Đăng ký cấp mã số thuế cho người phụ thuộc.
Ở phần thời gian tính giảm trừ gia cảnh, ghi:
- Từ tháng: 01/2024
- Đến tháng: để trống (chưa xác định thời điểm kết thúc giảm trừ)
Bước 2: Báo giảm người phụ thuộc tại công ty của vợ
Đến tháng 12/2024, khi phát sinh nhu cầu chuyển người phụ thuộc từ vợ sang chồng, Công ty F thực hiện thủ tục báo giảm người phụ thuộc cho chị Châu Anh.
Trên mẫu 02/ĐK-NPT-TNCN, doanh nghiệp kê khai tại Mục II – Đăng ký thay đổi về người phụ thuộc (do người con đã được cấp mã số thuế).
Tại phần thời gian tính giảm trừ, ghi rõ:
- Đến tháng: 12/2024
Bước 3: Đăng ký người phụ thuộc cho người chồng
Sau khi công ty của chị Châu Anh hoàn tất việc báo giảm, Công ty S – nơi chồng chị Châu Anh đang làm việc – mới thực hiện báo tăng người phụ thuộc.
Doanh nghiệp truy cập phần mềm HTKK, sử dụng mẫu 02/ĐK-NPT-TNCN, tiếp tục kê khai tại Mục II – Đăng ký thay đổi về người phụ thuộc.
Tại mục thời gian tính giảm trừ gia cảnh, ghi:
- Từ tháng: 01/2025
- Đến tháng: thực hiện theo hướng dẫn tại Mục I (để trống nếu chưa xác định thời điểm kết thúc)
Ví dụ trên cho thấy, để chuyển người phụ thuộc từ vợ sang chồng đúng quy định, bắt buộc phải thực hiện báo giảm trước – báo tăng sau, đồng thời đảm bảo không trùng thời gian giảm trừ gia cảnh giữa hai người nộp thuế trong cùng một năm.
Việc chuyển người phụ thuộc từ vợ sang chồng là hoàn toàn được phép theo quy định pháp luật thuế TNCN, với điều kiện mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần trong một năm. Người nộp thuế cần thực hiện đúng trình tự: báo giảm cho vợ – đăng ký cho chồng, lựa chọn hình thức trực tiếp hoặc online phù hợp để tránh sai sót khi quyết toán thuế.
