Đăng ký
Đăng nhập
Báo giảm người phụ thuộc là thủ tục bắt buộc trong quản lý thuế thu nhập cá nhân khi người phụ thuộc không còn đủ điều kiện giảm trừ. Việc thực hiện đúng và kịp thời giúp người nộp thuế tránh rủi ro sai sót, truy thu hoặc xử phạt không đáng có. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ khi nào cần báo giảm người phụ thuộc, cách thực hiện và những lưu ý quan trọng theo quy định pháp luật hiện hành.
Khi nào cần cắt giảm người phụ thuộc?
Theo khoản 3 Điều 12 Nghị định 65/2013/NĐ-CP quy định thời điểm cắt giảm người phụ thuộc như sau:
Giảm trừ gia cảnh
…
3. Đối tượng và căn cứ xác định người phụ thuộc mà người nộp thuế có nghĩa vụ nuôi dưỡng quy định tại Khoản 1 Điều này như sau:
a) Con (bao gồm con đẻ, con nuôi hợp pháp, con riêng của vợ, con riêng của chồng) dưới 18 tuổi
b) Con (bao gồm con đẻ, con nuôi hợp pháp, con riêng của vợ, con riêng của chồng) từ 18 tuổi trở lên bị khuyết tật không có khả năng lao động:
c) Con (bao gồm con đẻ, con nuôi hợp pháp, con riêng của vợ, con riêng của chồng) đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, dạy nghề, kể cả con từ 18 tuổi trở lên đang học bậc học phổ thông mà không có thu nhập hoặc có thu nhập không vượt quá mức thu nhập quy định tại Khoản 4 Điều này;
d) Người ngoài độ tuổi lao động, người trong độ tuổi lao động theo quy định của pháp luật nhưng bị khuyết tật không có khả năng lao động mà không có thu nhập hoặc có thu nhập nhưng không vượt quá mức thu nhập quy định tại Khoản 4 Điều này, bao gồm:
– Vợ hoặc chồng của người nộp thuế;
– Cha đẻ, mẹ đẻ, cha dượng, mẹ kế, cha mẹ nuôi hợp pháp, cha vợ, mẹ vợ (hoặc cha chồng, mẹ chồng) của người nộp thuế
– Cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế phải trực tiếp nuôi dưỡng.
Căn cứ theo quy định trên, người nộp thuế phải báo giảm người phụ thuộc trong các trường hợp sau:
- Người phụ thuộc đã đủ 18 tuổi và có thu nhập vượt mức cho phép theo quy định của pháp luật thuế.
- Người phụ thuộc đang trong độ tuổi lao động và đã phục hồi khả năng lao động.
- Người phụ thuộc thuộc diện không có khả năng lao động nhưng đã qua đời.
- Người phụ thuộc không còn thuộc diện người nộp thuế có nghĩa vụ trực tiếp nuôi dưỡng.
Ngoài ra, trong trường hợp chuyển người phụ thuộc sang cho người khác đăng ký giảm trừ, người đang đứng tên đăng ký cũng bắt buộc phải thực hiện báo giảm người phụ thuộc trước khi người mới tiến hành đăng ký theo quy định.
Hướng dẫn cách báo giảm người phụ thuộc chi tiết
Việc báo giảm người phụ thuộc cần được thực hiện đúng trình tự và hình thức theo quy định của cơ quan thuế nhằm cập nhật kịp thời thông tin giảm trừ gia cảnh. Tùy theo cách thức đăng ký trước đó, người nộp thuế có thể lựa chọn thực hiện báo giảm người phụ thuộc trực tiếp tại cơ quan thuế hoặc thực hiện trên hệ thống thuế điện tử.
Dưới đây là hướng dẫn tổng quát về hồ sơ và quy trình thực hiện theo từng hình thức phổ biến hiện nay.
Cách 1: Cắt giảm người phụ thuộc trực tiếp với cơ quan thuế
Trong trường hợp người nộp thuế lựa chọn báo giảm người phụ thuộc trực tiếp tại cơ quan thuế, việc thực hiện cần tuân thủ đúng hồ sơ và trình tự theo quy định hiện hành. Chuẩn bị đầy đủ giấy tờ ngay từ đầu sẽ giúp quá trình tiếp nhận và xử lý hồ sơ diễn ra nhanh chóng, hạn chế việc bổ sung hoặc điều chỉnh sau này.
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ báo giảm người phụ thuộc
Để đăng ký cắt giảm người phụ thuộc người nộp thuế cần chuẩn bị các giấy tờ sau:
– Tờ khai điều chỉnh, thay đổi thông tin đăng ký thuế theo mẫu 08-MST ban hành kèm theo Thông tư 105/2020/TT-BTC.
– Bản sao giấy tờ tùy thân của người phụ thuộc:
- Bản sao CCCD hoặc CMND đối với người từ đủ 14 tuổi trở lên.
- Bản sao giấy khai sinh đối với người dưới 14 tuổi.
- Trường hợp người phụ thuộc là người nước ngoài hoặc người Việt Nam định cư ở nước ngoài: bản sao hộ chiếu hoặc giấy khai sinh còn hiệu lực.
Bước 2: Nộp hồ sơ cắt giảm trừ người phụ thuộc
Sau khi hoàn thiện hồ sơ, người nộp thuế nộp trực tiếp tại cơ quan thuế quản lý trực tiếp để thực hiện thủ tục báo giảm người phụ thuộc theo quy định.
Cách 2: Cách cắt giảm người phụ thuộc trực tuyến
Trường hợp người nộp thuế thực hiện báo giảm người phụ thuộc thông qua đơn vị trả thu nhập, việc kê khai sẽ do doanh nghiệp đứng ra thực hiện trên hệ thống thuế. Để quá trình cắt giảm được thực hiện đúng và đầy đủ, người lao động cần phối hợp cung cấp hồ sơ theo yêu cầu của đơn vị chi trả.
Thủ tục cắt giảm người phụ thuộc qua đơn vị trả thu nhập bao gồm:
- Văn bản ủy quyền cho đơn vị trả thu nhập thực hiện thủ tục báo giảm người phụ thuộc theo quy định.
- Bản sao giấy tờ tùy thân của người phụ thuộc (CCCD/CMND hoặc hộ chiếu còn hiệu lực).
Căn cứ hồ sơ người lao động cung cấp, đơn vị trả thu nhập sẽ tổng hợp thông tin điều chỉnh người phụ thuộc và thực hiện kê khai trên tờ khai đăng ký thuế mẫu 05-ĐK-TH-TCT hoặc mẫu 20-ĐK-TH-TCT, gửi đến cơ quan thuế quản lý trực tiếp hoặc kê khai trên phần mềm hỗ trợ kê khai theo quy định hiện hành.
Các bước cơ bản:
- Đăng nhập hệ thống thuế điện tử
- Chọn chức năng đăng ký/điều chỉnh người phụ thuộc
- Thực hiện thao tác cắt giảm theo hướng dẫn
- Gửi hồ sơ và theo dõi trạng thái xử lý
Thời hạn xử lý hồ sơ cắt giảm người phụ thuộc là bao lâu?
Sau khi người nộp thuế hoàn tất việc báo giảm người phụ thuộc, hồ sơ sẽ được cơ quan thuế tiếp nhận và xử lý theo từng hình thức nộp. Thời gian giải quyết có thể khác nhau tùy vào việc hồ sơ được nộp trực tiếp hay thực hiện thông qua hệ thống thuế điện tử.
Thời hạn xử lý hồ sơ báo giảm người phụ thuộc được quy định như sau:
- Trường hợp hồ sơ nộp trực tiếp tại cơ quan thuế, thời gian xử lý là 02 ngày làm việc kể từ ngày cơ quan thuế nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
- Trường hợp hồ sơ nộp trực tuyến, sau khi tiếp nhận, Cổng Thông tin điện tử của Tổng cục Thuế sẽ phản hồi kết quả xử lý bằng thông báo về việc chấp nhận hoặc không chấp nhận hồ sơ theo quy định.
Giải đáp một số câu hỏi thường gặp về báo giảm người phụ thuộc
Dưới đây là những thắc mắc phổ biến liên quan đến báo giảm người phụ thuộc mà người nộp thuế thường gặp:
Câu 1: Có cần báo giảm người phụ thuộc khi nghỉ việc không?
Căn cứ điểm i khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC, người nộp thuế chỉ cần đăng ký và nộp hồ sơ chứng minh đối với mỗi người phụ thuộc một lần trong suốt thời gian được áp dụng giảm trừ gia cảnh.
Tuy nhiên, trong trường hợp người nộp thuế thay đổi nơi làm việc hoặc địa điểm kinh doanh, việc đăng ký người phụ thuộc sẽ được thực hiện lại theo trình tự như đăng ký người phụ thuộc lần đầu. Đồng thời, cần rà soát và thực hiện báo giảm người phụ thuộc (nếu có thay đổi về điều kiện hoặc đơn vị chi trả) để đảm bảo thông tin thuế được cập nhật chính xác.
Câu 2: Không báo giảm người phụ thuộc có bị phạt không?
Có. Trường hợp tiếp tục tính giảm trừ không đúng quy định, người nộp thuế có nguy cơ bị truy thu thuế và xử phạt hành chính.
Câu 3: Báo giảm người phụ thuộc thực hiện ở đâu?
Người nộp thuế có thể thực hiện tại cơ quan thuế quản lý trực tiếp hoặc trực tuyến trên hệ thống thuế điện tử.
Câu 4: Sau khi báo giảm người phụ thuộc có cần quyết toán lại thuế không?
Nếu báo giảm TRƯỚC khi thực hiện quyết toán thuế năm thì không cần quyết toán thuế lại. Còn trong trường hợp người nộp thuế báo giảm SAU khi đã hoàn thành quyết toán thuế năm thì cần phải thực hiện khai bổ sung hồ sơ quyết toán thuế.
Câu 5: Mẫu cắt giảm người phụ thuộc là mẫu nào?
Theo quy định hiện hành, mẫu cắt giảm người phụ thuộc mới nhất năm 2026 là mẫu 08-MST ban hành kèm theo Thông tư 86/2024/TT-BTC, áp dụng trong trường hợp người nộp thuế thực hiện báo giảm người phụ thuộc trực tiếp với cơ quan thuế. Mẫu cắt giảm người phụ thuộc mới nhất năm 2026 được trình bày như sau:
>>> Tải xuống
Báo giảm người phụ thuộc là thủ tục quan trọng nhằm đảm bảo việc giảm trừ gia cảnh được thực hiện đúng đối tượng, đúng thời điểm và đúng quy định pháp luật. Chủ động cập nhật và thực hiện kịp thời báo giảm người phụ thuộc không chỉ giúp người nộp thuế tuân thủ pháp luật mà còn hạn chế tối đa rủi ro về thuế trong quá trình quyết toán sau này.
