Quy định về báo cáo tài chính và báo cáo nghiệp vụ quỹ bảo hiểm năm 2026

Báo cáo tài chính và báo cáo nghiệp vụ quỹ bảo hiểm là căn cứ quan trọng để cơ quan quản lý nhà nước theo dõi tình hình thu, chi, quản lý và sử dụng quỹ bảo hiểm. Bước sang năm 2026, các quy định liên quan đến nội dung, nguyên tắc lập và thời hạn nộp báo cáo tiếp tục được cụ thể hóa nhằm tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm giải trình. Bài viết dưới đây sẽ tổng hợp và làm rõ quy định về báo cáo tài chính và báo cáo nghiệp vụ quỹ bảo hiểm năm 2026 theo quy định pháp luật hiện hành.

Quy định về báo cáo tài chính quỹ bảo hiểm 2026 ra sao?

Ngày 14/11/2025, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 107/2025/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán đối với quỹ bảo hiểm xã hội, quỹ bảo hiểm y tế và quỹ bảo hiểm thất nghiệp, trong đó có quy định liên quan đến báo cáo tài chính quỹ bảo hiểm áp dụng từ năm 2026.

Theo Điều 7 Thông tư 107/2025/TT-BTC, quy định về báo cáo tài chính quỹ bảo hiểm năm 2026 được xác định như sau:

(1) Báo cáo tài chính quỹ bảo hiểm là hệ thống thông tin kinh tế, tài chính của quỹ bảo hiểm xã hội, quỹ bảo hiểm y tế, quỹ bảo hiểm thất nghiệp được trình bày theo nguyên tắc và mẫu biểu quy định tại Thông tư 107/2025/TT-BTC, phản ánh toàn bộ thông tin, số liệu các hoạt động kinh tế, tài chính phát sinh trong năm của quỹ bảo hiểm xã hội, quỹ bảo hiểm y tế, quỹ bảo hiểm thất nghiệp.

(2) Bảo hiểm xã hội Việt Nam phải lập báo cáo tài chính quỹ bảo hiểm theo quy định của Thông tư 107/2025/TT-BTC, trên cơ sở tổng hợp thông tin, số liệu từ báo cáo thông tin tài chính quỹ bảo hiểm của các cơ quan bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm xã hội Quân đội, Bảo hiểm xã hội Công an nhân dân và thông tin, số liệu đã ghi sổ kế toán tại Bảo hiểm xã hội Việt Nam, sau khi loại trừ các giao dịch thanh toán nội bộ giữa các đơn vị.

(3) Mục đích của báo cáo tài chính quỹ bảo hiểm

Báo cáo tài chính quỹ bảo hiểm cung cấp thông tin tài chính minh bạch về hoạt động quỹ bảo hiểm xã hội, quỹ bảo hiểm y tế, quỹ bảo hiểm thất nghiệp trong năm, giúp xem xét và đưa ra các quyết định điều hành hoạt động của các quỹ bảo hiểm phù hợp, hiệu quả.

(4) Kỳ báo cáo, nơi nhận, thời hạn nộp và phương thức gửi báo cáo tài chính quỹ bảo hiểm

– Bảo hiểm xã hội Việt Nam phải lập báo cáo tài chính quỹ bảo hiểm cho kỳ kế toán năm kết thúc vào ngày 31/12 theo quy định của Luật Kế toán 2015, nộp cho Bộ Tài chính và các cơ quan có thẩm quyền khác theo quy định pháp luật về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp.

Trường hợp có yêu cầu cụ thể, Bảo hiểm xã hội Việt Nam phải lập báo cáo tài chính quỹ bảo hiểm các kỳ khác theo quy định của pháp luật.

– Thời hạn nộp báo cáo tài chính quỹ bảo hiểm thực hiện theo quy định của pháp luật kế toán, đảm bảo yêu cầu báo cáo các cơ quan, đơn vị có liên quan theo quy định.

– Báo cáo tài chính quỹ bảo hiểm có thể được thể hiện dưới hình thức văn bản giấy hoặc văn bản điện tử, tùy theo điều kiện thực tế và yêu cầu của cơ quan nhận báo cáo.

(5) Công khai báo cáo tài chính quỹ bảo hiểm

Báo cáo tài chính quỹ bảo hiểm được công khai theo quy định của pháp luật kế toán, quy định pháp luật về quỹ bảo hiểm xã hội, quỹ bảo hiểm y tế, quỹ bảo hiểm thất nghiệp và văn bản pháp luật khác có liên quan.

(6) Báo cáo thông tin tài chính quỹ bảo hiểm:

– Báo cáo thông tin tài chính quỹ bảo hiểm phản ánh toàn bộ thông tin, số liệu đã ghi sổ kế toán của các hoạt động thu, chi, quản lý quỹ bảo hiểm xã hội, quỹ bảo hiểm y tế, quỹ bảo hiểm thất nghiệp phát sinh trong năm tại cơ quan bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm xã hội Quân đội, Bảo hiểm xã hội Công an nhân dân.

– Cơ quan bảo hiểm xã hội phải lập báo cáo thông tin tài chính quỹ bảo hiểm của đơn vị mình để nộp cho cơ quan có thẩm quyền như sau:

+ Bảo hiểm xã hội cơ sở lập báo cáo thông tin tài chính quỹ bảo hiểm của đơn vị mình theo mẫu biểu hướng dẫn tại Phụ lục III kèm theo Thông tư 107/2025/TT-BTC, để nộp cho Bảo hiểm xã hội cấp tỉnh quản lý trực tiếp, làm căn cứ để Bảo hiểm xã hội cấp tỉnh kiểm tra, đối chiếu số liệu và lập báo cáo thông tin tài chính quỹ bảo hiểm tổng hợp của toàn tỉnh.

+ Bảo hiểm xã hội cấp tỉnh lập báo cáo thông tin tài chính quỹ bảo hiểm của đơn vị mình theo mẫu biểu hướng dẫn tại Phụ lục III kèm theo Thông tư 107/2025/TT-BTC để đối chiếu số liệu với báo cáo thông tin tài chính của Bảo hiểm xã hội cơ sở trực thuộc và lập báo cáo thông tin tài chính quỹ bảo hiểm tổng hợp của toàn tỉnh.

– Bảo hiểm xã hội Quân đội, Bảo hiểm xã hội Công an nhân dân lập báo cáo thông tin tài chính quỹ bảo hiểm theo Phụ lục III kèm theo Thông tư 107/2025/TT-BTC để gửi Bảo hiểm xã hội Việt Nam số liệu, nội dung cần thiết, làm căn cứ để Bảo hiểm xã hội Việt Nam kiểm tra, đối chiếu số liệu và lập báo cáo tài chính quỹ bảo hiểm, bảo đảm bí mật nhà nước theo quy định pháp luật.

– Bảo hiểm xã hội cấp tỉnh phải lập báo cáo thông tin tài chính quỹ bảo hiểm tổng hợp toàn tỉnh theo mẫu biểu hướng dẫn tại Phụ lục III kèm theo Thông tư 107/2025/TT-BTC, trên cơ sở tổng hợp số liệu báo cáo thông tin tài chính quỹ bảo hiểm của đơn vị mình và Bảo hiểm xã hội cơ sở trực thuộc, sau khi loại trừ các giao dịch thanh toán nội bộ giữa các cơ quan bảo hiểm xã hội trong toàn tỉnh. Báo cáo thông tin tài chính quỹ bảo hiểm tổng hợp của toàn tỉnh được nộp cho Bảo hiểm xã hội Việt Nam, làm căn cứ để Bảo hiểm xã hội Việt Nam đối chiếu số liệu và lập báo cáo tài chính quỹ bảo hiểm.

– Báo cáo thông tin tài chính quỹ bảo hiểm quy định tại điểm b, c, d khoản 6 Điều 7 Thông tư 107/2025/TT-BTC phải được nộp chậm nhất trong thời hạn 90 ngày kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán năm. Trường hợp cần tiếp nhận báo cáo thông tin tài chính quỹ bảo hiểm sớm hơn thời hạn nêu trên để đảm bảo công tác lập và nộp báo cáo tài chính quỹ bảo hiểm, Bảo hiểm xã hội Việt Nam hướng dẫn Bảo hiểm xã hội cấp tỉnh, Bảo hiểm xã hội cơ sở và phối hợp, đề nghị Bảo hiểm xã hội Quân đội, Bảo hiểm xã hội Công an nhân dân về thời hạn nộp báo cáo của các đơn vị.

(7) Danh mục, mẫu biểu, giải thích nội dung và phương pháp lập hệ thống báo cáo tài chính quỹ bảo hiểm, báo cáo thông tin tài chính quỹ bảo hiểm quy định tại Phụ lục III “Hệ thống báo cáo tài chính quỹ bảo hiểm” kèm theo Thông tư 107/2025/TT-BTC.

Trên đây là nội dung quy định về báo cáo tài chính quỹ bảo hiểm năm 2026 theo quy định hiện hành.

Quy định về báo cáo nghiệp vụ quỹ bảo hiểm áp dụng từ năm 2026

Căn cứ quy định tại Điều 8 Thông tư 107/2025/TT-BTC, nội dung về báo cáo nghiệp vụ quỹ bảo hiểm áp dụng từ năm 2026 được xác định như sau:

– Báo cáo nghiệp vụ quỹ bảo hiểm là hệ thống báo cáo phục vụ công tác quản lý của cơ quan có thẩm quyền, phản ánh các thông tin, số liệu liên quan đến quỹ bảo hiểm xã hội, quỹ bảo hiểm y tế và quỹ bảo hiểm thất nghiệp.

– Cơ quan bảo hiểm xã hội có trách nhiệm lập và gửi báo cáo nghiệp vụ theo mẫu biểu do Bảo hiểm xã hội Việt Nam hướng dẫn và theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền, đồng thời đảm bảo tuân thủ quy định về quyết toán và các yêu cầu quản lý khác đối với các quỹ bảo hiểm.

Quy định về việc sắp xếp và lưu trữ tài liệu kế toán của các quỹ bảo hiểm

Căn cứ Điều 9 Thông tư 107/2025/TT-BTC, quy định về sắp xếp và lưu trữ tài liệu kế toán đối với quỹ bảo hiểm xã hội, quỹ bảo hiểm y tế và quỹ bảo hiểm thất nghiệp áp dụng từ năm 2026 được thực hiện như sau:

– Tài liệu kế toán của các quỹ bảo hiểm phải được cơ quan bảo hiểm xã hội tổ chức lưu trữ theo đúng quy định của pháp luật về kế toán hiện hành.

– Trước khi đưa vào lưu trữ, cơ quan bảo hiểm xã hội có trách nhiệm kiểm tra, đối chiếu và rà soát để bảo đảm hồ sơ kế toán lưu trữ là đầy đủ, hợp lệ và đã hoàn chỉnh, bao gồm toàn bộ tài liệu liên quan đến việc hạch toán, ghi sổ kế toán theo quy định. Đối với tài liệu bản giấy, hồ sơ phải có đầy đủ yếu tố pháp lý, đóng dấu theo quy định, được sắp xếp, phân loại và đóng thành tập chắc chắn. Các tài liệu không thuộc diện lưu trữ kế toán phải được loại trừ.

– Việc bảo quản và lưu trữ tài liệu kế toán phải bảo đảm đầy đủ, an toàn và nguyên vẹn trong suốt thời hạn lưu trữ theo quy định của pháp luật kế toán và các quy định pháp luật có liên quan. Tài liệu lưu trữ phải được sắp xếp khoa học, có hệ thống, theo trình tự rõ ràng, thuận tiện cho việc tra cứu và sử dụng khi cần; thông tin, số liệu lưu trữ phải phù hợp với số liệu đã ghi sổ kế toán. Nghiêm cấm hành vi làm thất lạc hồ sơ, tài liệu kế toán trong thời gian lưu trữ theo quy định.

– Cơ quan bảo hiểm xã hội phải phân công người chịu trách nhiệm quản lý, bảo quản hồ sơ, tài liệu kế toán các quỹ bảo hiểm; đồng thời mở sổ theo dõi tài liệu lưu trữ, bảo đảm tài liệu được bảo quản đầy đủ, an toàn, không bị hư hỏng, tẩy xóa, sửa chữa đối với bản giấy hoặc không bị sai lệch dữ liệu đối với tài liệu điện tử trong toàn bộ thời gian lưu trữ.

Lưu ý: Thông tư 107/2025/TT-BTC có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2026.

Như vậy, các quy định về báo cáo tài chính và báo cáo nghiệp vụ quỹ bảo hiểm áp dụng từ năm 2026 đã được pháp luật quy định rõ ràng nhằm bảo đảm tính minh bạch và thống nhất trong quản lý quỹ. Việc thực hiện đúng yêu cầu về lập, nộp và lưu trữ báo cáo sẽ giúp các đơn vị tuân thủ quy định pháp luật và nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng quỹ bảo hiểm.