Chi tiết hệ thống tài khoản theo Thông tư 133 cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Hệ thống tài khoản theo Thông tư 133 là yêu cầu bắt buộc đối với các kế toán viên làm việc trong khối doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs). Thông tư này không chỉ đơn giản hóa các nghiệp vụ so với Thông tư 200 mà còn tạo điều kiện linh hoạt cho doanh nghiệp trong quản lý tài chính. Bài viết dưới đây sẽ tổng hợp đầy đủ danh mục tài khoản chi tiết cùng các nguyên tắc áp dụng chuẩn xác nhất cho kế toán doanh nghiệp.

Tổng quan về hệ thống tài khoản theo Thông tư 133

Thông tư 133 hệ thống tài khoản (cụ thể là Thông tư 133/2016/TT-BTC) được Bộ Tài chính ban hành vào ngày 26/08/2016, thay thế cho Quyết định 48/2006/QĐ-BTC. Đây là chế độ kế toán dành riêng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa (bao gồm cả doanh nghiệp siêu nhỏ) thuộc mọi lĩnh vực, mọi thành phần kinh tế tại Việt Nam.

Về cấu trúc, Thông tư 133 hệ thống tài khoản được phân bổ rất khoa học và rõ ràng. Dựa vào phụ lục ban hành kèm theo, hệ thống này bao gồm tổng cộng 49 tài khoản cấp 1, được chia thành các nhóm loại tài khoản cốt lõi như sau:

• Loại 1 & 2: Loại tài khoản Tài sản.
• Loại 3: Loại tài khoản Nợ phải trả.
• Loại 4: Loại tài khoản Vốn chủ sở hữu.
• Loại 5: Loại tài khoản Doanh thu.
• Loại 6: Loại tài khoản Chi phí sản xuất, kinh doanh.
• Loại 7: Loại tài khoản Thu nhập khác.
• Loại 8: Loại tài khoản Chi phí khác.
• Loại 9: Tài khoản Xác định kết quả kinh doanh.

Ngoài ra, hệ thống còn đi kèm nhiều tài khoản cấp 2 chi tiết để đáp ứng nhu cầu hạch toán cụ thể của từng nghiệp vụ phát sinh trong doanh nghiệp.

Tải về bảng hệ thống tài khoản theo Thông tư 133 – Miễn phí

Dưới đây là chi tiết bảng hệ thống tài khoản theo Thông tư 133 áp dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (Quy định tại Phụ lục I ban hành kèm theo Thông tư 133/2016/TT-BTC):

SỐ HIỆU TK Cấp 1	SỐ HIỆU TK Cấp 2	TÊN TÀI KHOẢN
111		Tiền mặt
	1111	Tiền Việt Nam
	1112	Ngoại tệ
112		Tiền gửi Ngân hàng
	1121	Tiền Việt Nam
	1122	Ngoại tệ
121		Chứng khoán kinh doanh
128		Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn
	1281	Tiền gửi có kỳ hạn
	1288	Các khoản đầu tư khác nắm giữ đến ngày đáo hạn
131		Phải thu của khách hàng
133		Thuế GTGT được khấu trừ
	1331	Thuế GTGT được khấu trừ của hàng hóa, dịch vụ
	1332	Thuế GTGT được khấu trừ của TSCĐ
136		Phải thu nội bộ
	1361	Vốn kinh doanh ở đơn vị trực thuộc
	1368	Phải thu nội bộ khác
138		Phải thu khác
	1381	Tài sản thiếu chờ xử lý
	1386	Cầm cố, thế chấp, ký quỹ, ký cược
	1388	Phải thu khác
141		Tạm ứng
151		Hàng mua đang đi đường
152		Nguyên liệu, vật liệu
153		Công cụ, dụng cụ
154		Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang
155		Thành phẩm
156		Hàng hóa
157		Hàng gửi đi bán
211		Tài sản cố định
	2111	TSCĐ hữu hình
	2112	TSCĐ thuê tài chính
	2113	TSCĐ vô hình
214		Hao mòn tài sản cố định
	2141	Hao mòn TSCĐ hữu hình
	2142	Hao mòn TSCĐ thuê tài chính
	2143	Hao mòn TSCĐ vô hình
	2147	Hao mòn bất động sản đầu tư
217		Bất động sản đầu tư
228		Đầu tư góp vốn vào đơn vị khác
	2281	Đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết
	2288	Đầu tư khác
229		Dự phòng tổn thất tài sản
	2291	Dự phòng giảm giá chứng khoán kinh doanh
	2292	Dự phòng tổn thất đầu tư vào đơn vị khác
	2293	Dự phòng phải thu khó đòi
	2294	Dự phòng giảm giá hàng tồn kho
241		Xây dựng cơ bản dở dang
	2411	Mua sắm TSCĐ
	2412	Xây dựng cơ bản
	2413	Sửa chữa lớn TSCĐ
242		Chi phí trả trước
LOẠI TÀI KHOẢN NỢ PHẢI TRẢ
331		Phải trả cho người bán
333		Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước
	3331	Thuế giá trị gia tăng phải nộp
	33311	Thuế GTGT đầu ra
	33312	Thuế GTGT hàng nhập khẩu
	3332	Thuế tiêu thụ đặc biệt
	3333	Thuế xuất, nhập khẩu
	3334	Thuế thu nhập doanh nghiệp
	3335	Thuế thu nhập cá nhân
	3336	Thuế tài nguyên
	3337	Thuế nhà đất, tiền thuê đất
	3338	Thuế bảo vệ môi trường và các loại thuế khác
	33381	Thuế bảo vệ môi trường
	33382	Các loại thuế khác
	3339	Phí, lệ phí và các khoản phải nộp khác
334		Phải trả người lao động
335		Chi phí phải trả
336		Phải trả nội bộ
	3361	Phải trả nội bộ về vốn kinh doanh
	3368	Phải trả nội bộ khác
338		Phải trả, phải nộp khác
	3381	Tài sản thừa chờ giải quyết
	3382	Kinh phí công đoàn
	3383	Bảo hiểm xã hội
	3384	Bảo hiểm y tế
	3385	Bảo hiểm thất nghiệp
	3386	Nhận ký quỹ, ký cược
	3387	Doanh thu chưa thực hiện
	3388	Phải trả, phải nộp khác
341		Vay và nợ thuê tài chính
	3411	Các khoản đi vay
	3412	Nợ thuê tài chính
352		Dự phòng phải trả
	3521	Dự phòng bảo hành sản phẩm hàng hóa
	3522	Dự phòng bảo hành công trình xây dựng
	3524	Dự phòng phải trả khác
353		Quỹ khen thưởng phúc lợi
	3531	Quỹ khen thưởng
	3532	Quỹ phúc lợi
	3533	Quỹ phúc lợi đã hình thành TSCĐ
	3534	Quỹ thưởng ban quản lý điều hành công ty
356		Quỹ phát triển khoa học và công nghệ
	3561	Quỹ phát triển khoa học và công nghệ
	3562	Quỹ phát triển khoa học và công nghệ đã hình thành TSCĐ
LOẠI TÀI KHOẢN VỐN CHỦ SỞ HỮU
411		Vốn đầu tư của chủ sở hữu
	4111	Vốn góp của chủ sở hữu
	4112	Thặng dư vốn cổ phần
	4118	Vốn khác
413		Chênh lệch tỷ giá hối đoái
418		Các quỹ thuộc vốn chủ sở hữu
419		Cổ phiếu quỹ
421		Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối
	4211	Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối năm trước
	4212	Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối năm nay
LOẠI TÀI KHOẢN DOANH THU
511		Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ
	5111	Doanh thu bán hàng hóa
	5112	Doanh thu bán thành phẩm
	5113	Doanh thu cung cấp dịch vụ
	5118	Doanh thu khác
515		Doanh thu hoạt động tài chính
LOẠI TÀI KHOẢN CHI PHÍ SẢN XUẤT, KINH DOANH
611		Mua hàng
631		Giá thành sản xuất
632		Giá vốn hàng bán
635		Chi phí tài chính
642		Chi phí quản lý kinh doanh
	6421	Chi phí bán hàng
	6422	Chi phí quản lý doanh nghiệp
LOẠI TÀI KHOẢN THU NHẬP KHÁC
711		Thu nhập khác
LOẠI TÀI KHOẢN CHI PHÍ KHÁC
811		Chi phí khác
821		Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp
TÀI KHOẢN XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH
911		Xác định kết quả kinh doanh

Để thuận tiện hơn cho quá trình làm việc và lưu trữ chứng từ, bạn có thể download hệ thống tài khoản theo Thông tư 133 bằng các định dạng tệp thông dụng. Nhấn vào các đường link dưới đây để tải về:

• Tải hệ thống tài khoản theo thông tư 133 PDF
• Tải hệ thống tài khoản theo Thông tư 133 Word
• Tải hệ thống tài khoản theo thông tư 133 Excel

Lưu ý khi sử dụng bảng hệ thống tài khoản Thông tư 133

Trong quá trình hạch toán thực tế, kế toán viên cần nắm vững các nguyên tắc và lưu ý dưới đây để đảm bảo sổ sách hợp lệ:

1. Quy định về việc sửa đổi, bổ sung tài khoản

• Nếu doanh nghiệp muốn bổ sung tài khoản cấp 1, cấp 2 hoặc sửa đổi tên, ký hiệu, nội dung và phương pháp hạch toán của các tài khoản này (đối với các nghiệp vụ đặc thù), thì bắt buộc phải được sự chấp thuận bằng văn bản của Bộ Tài chính trước khi thực hiện.
• Ngược lại, doanh nghiệp hoàn toàn có quyền tự mở thêm các tài khoản cấp 2, cấp 3 đối với những tài khoản không có quy định tài khoản cấp 2, cấp 3 tại danh mục hệ thống nhằm phục vụ yêu cầu quản lý nội bộ mà không cần phải đề nghị Bộ Tài chính chấp thuận.

2. Cách sử dụng tài khoản tổng hợp và tài khoản chi tiết

Việc quyết định sử dụng tài khoản tổng hợp (Cấp 1) hay tài khoản chi tiết (Cấp 2, 3…) phụ thuộc vào “Nguyên tắc kế toán” của tài khoản đó. Cụ thể:

• Trường hợp bắt buộc dùng tài khoản chi tiết: Nếu doanh nghiệp phát sinh nhiều đối tượng kế toán trong cùng một tài khoản, bạn không được hạch toán chung mà phải tách chi tiết. Ví dụ, công ty có cả tiền gửi ngân hàng bằng VNĐ và ngoại tệ USD, kế toán bắt buộc phải hạch toán riêng vào TK 1121 (Tiền Việt Nam) và TK 1122 (Ngoại tệ) do nguyên tắc kế toán yêu cầu phải quy đổi ngoại tệ ra đồng tiền ghi sổ. Bạn không được dùng TK tổng hợp 112 để hạch toán chung cho cả hai loại tiền này.
• Trường hợp được lựa chọn: Nếu doanh nghiệp chỉ phát sinh duy nhất một đối tượng kế toán (ví dụ: chỉ có tiền gửi ngân hàng bằng VNĐ), doanh nghiệp được quyền chọn sử dụng tài khoản tổng hợp (TK 112) hoặc tài khoản chi tiết (TK 1121) đều được.
• Nguyên tắc nhất quán: Một khi đã lựa chọn sử dụng tài khoản tổng hợp hay chi tiết cho một đối tượng kế toán, doanh nghiệp phải đảm bảo tính nhất quán trong việc ghi sổ các nghiệp vụ phát sinh liên quan đến đối tượng đó trong suốt quá trình hạch toán. Điều này giúp số liệu trên báo cáo tài chính được thống kê chính xác.

Hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 133 có còn hiệu lực không?

Nhiều kế toán viên mới ra trường hoặc mới tiếp nhận công việc thường thắc mắc liệu hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 133 có còn hiệu lực hay không. Câu trả lời là Vẫn còn hiệu lực.

Các doanh nghiệp vừa và nhỏ hiện nay hoàn toàn có quyền lựa chọn tiếp tục áp dụng hệ thống tài khoản theo Thông tư 133, hoặc cũng có thể lựa chọn áp dụng theo Thông tư 99. Việc lựa chọn này là linh hoạt bởi vì Thông tư 99 là chế độ kế toán được thiết kế để áp dụng cho toàn bộ các doanh nghiệp, bất kể quy mô. Tùy thuộc vào nhu cầu quản lý, quy mô hoạt động và sự phức tạp của các nghiệp vụ kinh tế phát sinh mà ban lãnh đạo công ty có thể đưa ra quyết định lựa chọn bộ hệ thống tài khoản phù hợp nhất.

Hy vọng bài viết đã giúp bạn có cái nhìn chi tiết và đầy đủ nhất về hệ thống tài khoản theo Thông tư 133. Việc nắm vững danh mục tài khoản và quy tắc hạch toán không chỉ giúp báo cáo tài chính chính xác mà còn giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro về pháp lý. Đừng quên tải về các bản Excel, PDF để hỗ trợ công việc hàng ngày nhé!